Mάρξ και Φρόϋντ: Οι δύο άξονες του μαζικού υλισμού.



Ίσως ο πλέον άχαρος ρόλος της φιλοσοφίας είναι το ανακαλύπτει τις υπόγειες κοινές καταβολές θεωριών,φιλοσόφων και συστημάτων. Αποδεικνύοντας ότι όλοι ο σκεπτόμενοι άνθρωποι μέσα από τη σκέψη τους –ίσως πολλές φορές χωρίς να το καταλαβαίνουν- υπηρετούν την προϋπάρχουσα ενότητα όλων των προσώπων και πραγμάτων επί της γης. Ο Κάρολος Μάρξ μέσα από τη θεωρία του περί διαλεκτικού υλισμού-θεμέλιο του επιστημονικού σοσιαλισμού- προσπάθησε να ασχοληθεί αφυπνιστικά (σύμφωνα με την άποψή του) με ένα ανθρώπινο σύνολο το οποίο μέχρι τις ημέρες του πάντα υπήρχε ιστορικά αλλά μέσα σε ένα άλλο πλαίσιο. Συγκεκριμένα με το εργασιακό - πτωχό υλικά κομμάτι της κοινωνίας το οποίο στο δικό του λεξιλόγιο έλαβε την προσωνυμία «προλετάριοι». Ας αναφέρουμε ότι πάντα υπήρχαν εργάτες,πτωχοί άνθρωποι του μεροκάματου, όμως τώρα άλλαζε το όλο πλαίσιο της ζωής των. Το κομμάτι αυτό έφυγε από το φεουδαρχικό (δουλοπάροικο) σύστημα και εισήλθε στη βιομηχανική εποχή όπου άλλαξε και ο τρόπος παραγωγής αλλά και τα μέσα παραγωγής. Υπήρχε δηλαδή περίπτωση μία οικογένεια αγροτών οι οποίοι ζούσαν πτωχικά αλλά ευτυχισμένα στο κτήμα τους στην αγροτική-φεουδαρχική εποχή, τώρα να αναγκάζονταν να μετακινηθούν σε ένα διαμέρισμα στη βιομηχανική πόλη κοντά στο εργοστάσιο, όπου πλέον παραφύλαγε η εξαθλίωση και η αλλοίωση. Άλλες οι συνθήκες της πόλεως και  της αστικής ζωής, άλλες τελείως της φύσης και του αγροτικού τρόπου παραγωγής. Ο Μάρξ όμως δεν ασχολήθηκε στο έργο του με το συνδυασμό του φυσικού ανθρώπου( ο οποίος διαθέτει όλο το νού ώστε να διαχειρισθεί το πέρασμα στη νέα του ζωή ) με τον προλετάριο ο οποίος πλέον διαμένει στην αστική ζωή. Κατά περίεργο τρόπο ο Γερμανός φιλόσοφος ακολούθησε μέσα από την κομμουνιστική οδό το νέο καπιταλιστικό τρόπο ζωής. Απέκοψε τελείως τον φυσικό άνθρωπο του ανοικτού νοός (όπως η Ελληνική φιλοσοφία το σηματοδότησε) από τον αστικό τρόπο ζωής. Ως «υπαρξιακή» λύση στο φιλοσοφικό του σύστημα –όσον αφορά τις μάζες των προλεταρίων- προκρίνει την επανάσταση και την κατάληψη της εξουσίας των μέσων και τρόπων παραγωγής.
Εάν σκεφθούμε ότι οι εργατικές μάζες  είναι πράγματι πολυπληθείς παρατηρούμε ότι το μαρξικό σύστημα προσπάθησε να προσαρμόσει στο νέο αστικό – καπιταλιστικό πλαίσιο το ζών υποσυνείδητο της νέας αστικής εποχής, το προλεταριάτο.  Όπως θα ιδούμε και λίγο παρακάτω και ο Φρόϋντ με το υποσυνείδητο ασχολήθηκε, αλλά με την υποσυνειδησιακή επανάσταση του άλλου κομματιού- σε σχέση με αυτό του Μάρξ- του αστικού κομματιού. Οι αστοί μέσα στο νέο κοινωνικό και βιομηχανικό πλαίσιο έπρεπε να απελευθερώσουν δυνάμεις του υποσυνειδήτου διότι η αστική εποχή είχε άλλες μεταβητές και σε κάθε  περίπτωση επέτρεπε πολλά περισσότερα σε σχέση με τις παλαιές χριστιανικές εποχές. Ο βιομήχανος φάνταζε μέσα από το βιομηχανικό τρόπο παραγωγής και την ελεγξιμότητατων μέσων παραγωγής –η οποία σταδιακά  θα επέφερε και την πολιτική ελεγξιμότητα – ως ο απόλυτος άρχων επί της γης, ο θεός μέσα από το ντεϊσμό είχε χαθεί κάπου στο σύμπαν- ειδικά η βουλησιοκρατία του Νίτσε θα τον εξαφανίσει οντολογικά- άρα ο αστός κυρίαρχος έπρεπε να βγάλει αρκετές δυνάμεις και επιθυμίες από το σεντούκι του υποσυνειδήτου, να αναπροσαρμόσει το Εγώ και να ξαναπροσδιορίσει το υπερέγώ. Όλα αυτά τα φρόντισε ο Σίγκμουντ Φρόϋντ. Ο Μάρξ για το ένα κομμάτι και ο Φρόϋντ για το άλλο κομμάτι ανέλαβαν να ανακατανείμουν τις οντολογικές εσώτερες δυνάμεις οι οποίες θα δημιουργούσαν το χαρακτήρα των δύο κυριάρχων μεταβλητών του νέου βιομηχανικού κόσμου, των αστών και των προλεταρίων.
Ο Μάρξ στο έργο του «η αθλιότητα της φιλοσοφίας» πρωτοδημιουργεί όλο το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα φιλοξενήσει το μέγεθος του προλεταρίου προκειμένου να το εξετάσει και να απελευθερώσει τις δυνάμεις εκείνες τις οποίες θεωρεί ότι θα προσφέρουν την καλύτερη ζωή-για το πολυπληθές αυτό κομμάτι της κοινωνίας. Αναφέρει ότι οι εργάτες έδωσαν στον κεφαλαιοκράτη τη δουλειά ολόκληρου χρόνου παίρνοντας ως αντάλλαγμα την αμοιβή για την εργασία μισού χρόνου. Σε πρώτη εκτίμηση καταλαβαίνουμε την αξιολογική μετατόπιση του κριτηρίου συσπείρωσης των μαζών. Δεν είναι  πλέον πνευματικό-οι άνθρωποι φοβούνται μπροστά στο χάος και ενώνονται  ενώπιον  κάποιου δυνατού θεού- ούτε κάποιο εθνικό κριτήριο- οι άνθρωποι ενώνονται ενώπιον κάποιας αξιόπιστης εθνικής και ιστορικής ταυτότητας. Πλέον το οικονομικό κριτήριο της εκμετάλλευσης και της επιγενομένης άδικης μεταχείρισης συσπειρώνει τους προλεταρίους έναντι των πλουσίων καπιταλιστών. Οι μάζες διαισθάνονται ότι η νέα εποχή όπου η φύση των  ηλίου αντικαθίσταται από τη φύση της μηχανής θα ανήκει σε λίγους  και οι πολλοί θα δουλεύουν για λίγους. Αυτό συσπειρώνει τις μάζες και ο Μάρξ τους δίνει όλους τους άξονες ενώπιον των οποίων πρέπει να ενοποιηθούν οι εργατικές μάζες. Κατά κάποιο τρόπο διαπλάθει  το συλλογικό υποσυνείδητο από γενεά σε γενεά, αυτό το οποίο θα δώσει σε όλες τις γενεές των εργατών ταυτότητα (προλετάριος) χαρακτηριστικό (αλλοίωση,εξαθλίωση)σκοπό (ιδιοποίηση των μέσων και τρόπων παραγωγής). Επιβάλλεται να εξαφανισθούν τα παλαιά κριτήρια διαμόρφωσης του υποσυνειδήτου (θεός και φυλή/έθνος) δίδοντας τη θέση τους στη νέα πλαισιακή εποχή και στα καινά κριτήρια.
Το ασφαλές κριτήριο, το οποίο γίνεται προσπάθεια εκ μέρους του Μάρξ, να χαραχτεί ως κληρονομική υποσυνειδησιακή κληρονομιά στην προλεταριακή διαδοχή των γενεών, ώστε μέσα από τον ψυχισμό των εργασιακών  μαζών να ελέγχει το νού και τις πράξεις των βιομηχανικών εργατών, δίδεται και πάλι στην «αθλιότητα της φιλοσοφίας». Αναφέρεται σχετικά ότι η προσεκτική μελέτη του σκοπού και της αποστολής της κοινωνίας μας δίνει το δικαίωμα να βγάλουμε το συμπέρασμα πώς όχι μονάχα όλοι οι άνθρωποι θα πρέπει να εργάζονται προκειμένου να έχουν τη δύναμη της ανταλλαγής αλλά θα πρέπει όμως οι ίσες αξίες να ανταλλάσσονται με ίσες αξίες. Το θεολογικό κριτήριο της θείας δικαιοσύνης δεν διαγράφεται από το συλλογικό υποσυνείδητο των εργατών, απλά ξεπλένεται μαρξιστικά και εμφανίζεται με άλλο ένδυμα. Αυτό της κοινωνικής δικαιοσύνης. Οι άνθρωποι το είχαν ήδη μέσα τους –ας θυμηθούμε μόνο ότι αποτελεί-ειδικά στο χριστιανισμό- προαιώνιο ηθικό κριτήριο ότι οι χάριτες ανταλλάσσονται με τις ανάλογες πράξεις του πιστού  ώστε στη θεία κοινωνία όλοι να μπορούν να ανταλλάσσουν τις  καλές τους πράξεις με τις ανάλογες πνευματικές αμοιβές.  Όσο αντιοντολογικό και αν ακούγεται αυτό-διότι στο  άπειρο  Είναι τίποτε από όλα αυτά δεν ισχύει-  καθιερώνει τις ισορροπίες του νέου εργασιακού υποσυνειδήτου το οποίο θα κρατήσει τις μάζες ενωμένες αλλά και ελεγχόμενες. Μπορεί ο Μάρξ να διατυμπάνησε μία επανάσταση-την οποία ειρήσθω εν παρόδω ότι ακόμα δεν είδαμε- όμως η εκάστοτε εξουσία γνωρίζοντας το νέο θεσπισμένο εργασιακό υποσυνείδητο το ήλεγξε άριστα. Οι εργάτες οι οποίοι μέσα από τα συνδικαλιστικά δικαιώματα έγιναν καπιταλιστές, οι παροχές, τα κοινωνικά δώρα είναι μόνο κάποιοι από τους τρόπους ελέγχου του νέου εργασιακού υποσυνειδήτου που διαμόρφωσε ο Μάρξ. Αυτό πλέον το υποσυνείδητο απεκόπη παντελώς από τις θεολογικές και εθνικές ρίζες σε τέτοιο βαθμό ώστε ο εργάτης διαμόρφωσε μία πλήρη «βιομηχανίζουσα» ψυχή η οποία σταδιακά απορροφήθηκε από το νέο lifestyle. Όλοι προσαρμόσθηκαν στον υλικό τρόπο ζωής  και το υποσυνείδητο ισορρόπησε διά του Εγώ του lifestyleμε το υπερσυνειδητό (να αποκτηθούν όσα περισσότερα αγαθά προκειμένου να  απολαύσουν οι προλετάριοι την εποχή των μηχανοποιημένων και υλικών αγαθών). Ο Χρυσόστομος ελησμονήθη και ας ήταν αυτός ο  οποίος συνδύασε το εργασιακό υποσυνείδητο με το θεολογικό υποσυνείδητο το  οποίο ούτως ή άλλως προϋπάρχει μέσα μας, είναι γνωστή η περίφημη φράση του : «ούτε ο πλούτος ούτε ο πλούσιος είναι το πρόβλημα, αλλά η κακή σχέση ανάμεσα σε  αυτά τα δύο μεγέθη». Εξάλλου  και ο Ιησούς ο οποίος προέταξε την καθολική και άκριτη αγάπη προς όλους ενώπιον του θεού δεν απεκήρυξε τον πλούσιο (στα πλαίσια του αφορισμού αυτού μάλλον έφθασε ο Μάρξ ο οποίος λόγω της συγκεκριμένης εποχής προσωποποίησε το θέμα, ήθελε εξάλλου να προβάλει συγκεκριμένο αντίπαλο επί της γης στο υποσυνείδητο του προλεταριάτου, γι αυτό  και συγκεκριμενοποίησε τόσο πολύ τον όρο «πλούσιος,καπιταλιστής,κεφαλαιοκράτης». Ούτως ή άλλως επί εποχής Μάρξ έχουμε και την αξιολογική μετατόπιση του διασκεπτικού και αξιακού άξονος. Οι άνθρωποι τώρα πιάζούν σε σχέση με την ύλη επί της γης, όχι με το θεό στον ουρανό. Αυτό εξωτερικεύει πρόσωπα και καταστάσεις και προσωποποιεί  φίλους και εχθρούς).
Ο Ιησούς δεν απορρίπτει τον άνθρωπο πλούσιο αλλά την κακή νοητική εξάρτηση του  ανθρώπου από τον πλούτο ο οποίος τον κρατά καθηλωμένο στη γή και τον απομακρύνει από τη σωτηριώδη Βασιλεία των Ουρανών. Επίσης ο Περικλής στον περίφημο Επιτάφιό του δεν  αποκλείει σε καμμία των περιπτώσεων τον πλούσιο, μάλιστα σημειώνει την πολύ καλή σχέση του πλουσίου  με τον πλούτο, διότι ο πλούσιος πάνω από όλα θέτει την Αθηναϊκή Πόλη. Αναφέρεται σχετικά ότι στο πεδίο του πολέμου πτωχοί και πλούσιοι πολεμούν για την ένδοξη Πόλη των Αθηνών.ΟΜάρξ προσφέρει το σχετικό υποσυνείδητο στο προλεταριάτο το οποίο είχε ως κεντρικό κριτήριο την απόρριψη του πλούτου ως προσωποποιημένης ανθρώπινης κατάκτησης και έχειν. Επειδή όλα στη μαρξική φιλοσοφία γίνονται επί  της γης ο πλούσιος θεωρήθηκε στο προλεταριακό υποσυνείδητο προσωποποίηση του κακού,  επειδή το σημείο αναφοράς στην μαρξική κοινωνία είναι η ύλη, ενώπιον της ύλης έχουμε τον κακό πλούσιο και τον καλό προλετάριο. Λόγω της υλιστικοποίησης του παντός η κατοχή  του πλούτου από τους καπιταλιστές ( δεν  υπάρχει έθνος ώστε ο καπιταλιστής εκεί να προσφέρει, δεν υπάρχει θεός ώστε ο καπιταλιστής  εκεί να αποβλέπει) θεωρείται  ως εγωϊστική κατάκτηση και απορρίπτεται χάριν του συλλογικού προλεταριακού πλούτου. Ο Μάρξ είναι σαφής στην αθλιότητα της φιλοσοφίας : « Στη σημερινή κεφαλαιοκρατική κοινωνία κάθε κεφαλαιοκράτης  βιομήχανος παράγει σύμφωνα με τη θέλησή του ό,τι  θέλει  όπως θέλει και όσο θέλει». Στον μαρξικό υλιστικό μικρόκοσμο όπου  Έθνος και Θεός έχουν εξαφανισθεί στο προλεταριακό υποσυνείδητο διαγράφονται δύο μεγέθη: Ο εργάτης και ο κεφαλαιοκράτης. Το Εγώ πρέπει να ισορροπήσει τις εργασιακές κατακτήσεις έως το υπερσυνειδητό το οποίο ένα σκοπό έχει: Να υφαρπάξει τα μέσα παραγωγής και να εγκαταστήσει τη δικτατορία του προλεταριάτου.
Ο Φρόϋντ στα βήματα του Μάρξ, ασχολήθηκε με το έτερον ήμισυ  του υλικού αιώνος, τους καπιταλιστές,κεφαλαιοκράτες  αστούς πλουσίους. Ας σημειώσουμε όμως  εδώ ότι στα πρώτα του βήματα ο Αυστριακός ψυχίατρος ασχολήθηκε με τη θαλάσσια ζωολογία ως συνεργάτης του φόν Μπρύκε ο οποίος προσπαθούσε να εξηγήσει όλα τα φαινόμενα στη βάση φυσικοχημικών διεργασιών. Είναι κοινή λοιπόν η υλιστική γραμμή με τον Κάρολο Μάρξ ο οποίος στη βάση υλικών νόμων προσπαθούσε να καθορίσει την ιστορική πορεία και  να παρακολουθήσει ενεργά την εξέλιξή της. Άρα και για το Μάρξ και για το Φρόϋντ ο άνθρωπος αποτελεί υλικό , βιοχημικό  παρατηρήσιμο και πλήρως προβλέψιμο μέγεθος. Ο προλετάριος ελέγχεται με το υλιστικά βιοχημικό μέγεθος του  δυνητικά αποκτηθέντος πλούτου και εξουσίας, ο αστός με την βιοχημική ελεύθερη συμμετοχή στην όλη λιμπιντική σεξουαλική δυνητική υποσυνειδησιακή επανάσταση. Ταυτόχρονα έπρεπε να απελευθερωθούν συνειδησιακά και πλούσιοι και πτωχοί προκειμένου ο κόσμος να απλωθεί στα δικά τους όρια και να ξεχασθεί η εποχή της θρησκείας η οποία ελευθέρωνε το υποσυνείδητο προς το θεό και όχι προς τη γή.
Επίσης είναι χαρακτηριστική η φιλία και η συνεργασία η οποία αναπτύχθηκε ανάμεσα στο Φρόϋντ και στο Βίλχελμ Φλίς ο οποίος κατέστη ευρύτερα γνωστός για τις εργασίες  του επάνω σε θέματα της σεξουαλικής περιοδικότητας των ζωϊκών δραστηριοτήτων. Εάν σκεφθούμε ότι στην εποχή της μεταθεολογίας και του υλισμού , της επιστημονικής ανθρώπινης επικυριαρχίας και  του θανάτου   του θεού καθώς και την αντικατάσταση της θείας πνευματικής ηθικής από υλικούς τρόπους σκέπτεσθαι και πράττειν η σεξουαλικότητα προαλειφόταν ως μία από τις κυρίαρχες μήτρες ελέγχου των ανθρώπων , καταλαβαίνουμε τη σημαντικότητα των θεωριών του Φρόϋντ ο οποίος ουσιαστικά επέτρεψε την διά του καθαρού και αθώου υποσυνειδήτου την μη-ένοχη είσοδο της άκριτης σεξουαλικότητας στις ευρωπαϊκές μάζες του 20 ουαι, και ειδικά στους αστούς επικυριάρχους. Αυτοί λόγω της  οικονομικής και πολιτικής των ισχύος (κατείχαν ήδη οικονομική, πολιτική, εκπαιδευτική και λοιπή δύναμη) θα διένειμαν τη σεξουαλικότητα με πολιτικούς τρόπους στην κοινωνία. Τα όσα σήμερα συμβαίνουν αποτελούν τα συμβάντα που ακολουθούν τη φροϋδική απελευθέρωση της σεξουαλικότητας ως τρόπο υλιστικής ελεγξιμότητας των μαζών. Στον υλικό αιώνα που ανοιγόταν η σεξουαλικότητα θα έπαιζε το ρόλο που κάποτε είχε παίξει σε θείες εποχές το πνεύμα. Θα ένωνε όλους τους ανθρώπους ως καταφύγιο διεξόδου και διαφυγής από κάθε υπαρξιακό πρόβλημα.Η απόλυτη μαζοποίηση και υλιστικοποίηση  του παντός μόνο τη σεξουαλικότητα θα ήθελαν για παρέα. Είναι φυσικό βέβαια και κάτι άλλο.
Ουσιαστικά δεν υπάρχουν άγιες και ένοχες εποχές, περισσότερο ευλογημένες και περισσότερο καταραμένες. Η σεξουαλικότητα πάντα έπαιζει το δικό της ρόλο στη ζωή των ανθρώπων. Όμως πάντα ακολουθούσε τον τρόπο ελεγξιμότητας τον οποίο υπαγόρευε η θρησκεία. Ο Φρόϋντ εισάγοντας στον αστικό ευρωπαϊκό κόσμο την αθωοποίηση της σεξουαλικότητας αναγάγοντάς της σε αρχή- όπως ο Πλάτων ανήγαγε σε κανονιστική αρχή τη δικαιοσύνη- ουσιαστικά έδωσε το έναυσμα της αξιακής –άθεης και υλικής- μεταστροφής του πλανήτη στα πλαίσια της πλήρους υλιστικοποίησης του παντός. Χωρίς θεό, με ύλη, με τους προλεταρίους να επιδιώκουν τα του καπιταλιστή όνειρα και όλοι να μην έχουν αναστολές περί των σεξουαλικών τους επιθυμιών, ανοιγόταν ένας κόσμος ο οποίος σκοπεύει μόνο στην  υλική διά των παθών ικανοποίηση  των ευρέων μαζών. Αυτός σε κάθε περίπτωση βόλευε πολύ μα πολύ τους καπιταλιστές και τους νέους επικυριάρχους αυτού του κόσμου. Χωρίς ανώτερο προσδιορισμό οι άνθρωποι  εύκολα θα γίνονταν οι καλλίτεροι πελάτες του προτεινομένου νέου life style. Τα ΜΜΕ θα είχαν πολλούς ακροατές  για τα έξαλλα προγράμματά τους, η βιομηχανία του περιοδικού θα πωλούσε πολλά διά της  προβληθείσης libido με όλους τους τρόπους, η νεολαία μέσα από τη σεξουαλική επανάσταση θα γέμιζε μαγαζιά και κινηματογράφους, θα φόραγε ρούχα και θα άκουγε σχετική μουσική, το κεφάλαιο θα πωλούσε όλα τα προϊόντα τα οποία δεν θα είχαν την ίδια τύχη σε μία σεξουαλικώς ήρεμη και μαζεμένη εποχή.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Φρόϋντ στο περιώνυμο έργο του «Ψυχολογία των μαζών και ανάλυση του Εγώ» παρουσιάζει συνοπτικά τα πορίσματα  του Γάλλου Γκουστάβου Λε Μπόν, σύμφωνα με τον οποίο για περιορισμένο χρονικό διάστημα μία ομάδα ανθρώπων χωρίς ιδιαίτερους δεσμούς πέρα από κάποιο κοινό στοιχείο μπορεί να οργανωθεί σε μάζα και να δράσει από κοινού. Στη μάζα τα άτομα τα οποία την αποτελούν χάνουν κάποιο μέρος από τα ξεχωριστά χαρακτηριστικά τους , την ορθολογικότητά τους , τις αναστολές τους και τη διακριτή τους βούληση. Ας θυμηθούμε και το Φουκώ στην ιστορία της σεξουαλικότητας ο οποίος αφήνει πολλά υπονοούμενα ότι η σεξουαλικότητα καταπιέσθηκε επειδή συνυπήρξε στο σύνολο των ανθρώπων , εμποδίζοντας την πνευματική πρωτίστως ένωση των μαζών ενώπιον ενός θεού. Η σεξουαλικότητα λοιπόν του Φρόϋντ θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελέσει το νέο επιζητούμενο συνεκτικό δεσμό των ανθρώπων στο νέο αιώνα της ύλης, της μηχανής και της μαζοποίησης.Θα μπορούσε η libido απελευθερωμένη και αποενοχοποιημένη να κυκλοφορεί από υποσυνείδητο σε υποσυνείδητο ανάμεσα στις βιομηχανικές γενεές  ενώνοντας τους ανθρώπους όχι ενώπιον ενός πνευματικού αγαθού αλλά  ενώπιον των στείρων σωματικών ηδονών. Με αυτόν τον τρόπο η νέα υλική εξουσία θα κυριαρχούσε επί μαζών εχουσών  ως συνεκτικό δεσμό όχι το πνεύμα αλλά το σώμα και τις ελαφρές ηδονές του.
Συζητούμε βέβαια για μία ιδιότυπη αντιστροφή της προσπάθειας του Γκαίτε να απελευθερώσει το ωραίο, να αποενοχοποιήσει την Ελένη, να ενώσει τους ανθρώπους ενώπιον του ωραίου εννοουμένου ως  τον τρόπο της θείας και πνευματικής αρμονίας. Η φροϋδική υποσυνειδησιακή απελευθέρωση καθιστά τον ευρωπαίο αστό ικανό να εξουσιάσει το υποσυνείδητο των μαζών διά  της πλήρους απελευθέρωσης της σεξουαλικότητας. Ο άνθρωπος οργανώνοντας το χρόνο ανάμεσα στο βιομηχανικό εργασιακό χρόνο του, τις σεξουαλικές απολαύσεις και τον σεξουαλικό προσανατολισμό, βομβαρδιζόμενος παντοιοτρόπως από τα διδάγματα των πολλαπλών σεξουαλικών επαναστάσεων γρήγορα θα γινόταν εύκολο κυριαρχίσιμο μέγεθος, ενώπιον αυτών που θα ελέγξουν το υποσυνείδητο διά της λίμπιντο χωρίς να του προσδώσουν κάποιον άλλο πνευματικό προσανατολισμό. Ακόμα και ο Μαρκούζε στο περίφημο βιβλίο του «Εros and civilization” διαφωνεί με την καθαρά μονοδιάσταση φιλοσοφία του Φρόϋντ, θεωρεί ότι η ζωή του ανθρώπου δεν μπορεί να είναι μόνο βιολογικός παράγων. Θέτοντας ο Μαρκούζε τον προβληματισμό γύρω από το Χάϊντεγγερ ουσιαστικά συμφωνεί ότι ο άνθρωπος χρειάζεται έναν ανώτερο προσδιορισμό του Είναι προκειμένου να επανασυνδεθεί με ό,τι οι προσωκρατικοί ανέπτυξαν ως οντολογικό λόγο.
Βασίλειος Μακρυπούλιας, δρ.φιλοσοφίας.

H πρόσφατη ανάρτηση.

Η πλατωνική Θεωρία των Ιδεών

Για τον Πλάτωνα υπάρχουν τα διάφορα αντικείμενα, οι διάφορες έννοιες όπως φαίνονται σε μας μέσα από τις αισθήσεις. Αυτό που αντιλα...

Δημοφιλείς αναρτήσεις.