Γιατί ο μύθος ξεπερνά το Λόγο;



Είναι σαφές ότι η πρώτη κίνηση του ανθρωπίνου μυαλού μέσα στο άπειρο Όν ονομάσθηκε μυθολογία. Δεν χρειάζεται να θέσουμε τη μυθολογία ανάμεσα στις Συμπληγάδες πέτρες της αληθείας και του ψεύδους διότι όταν εγεννηθη η μυθολογία μέσα στην άπειρο οντολογική κίνηση δεν είχε  κάν  ανακαλυφθεί η  αλήθεια και το ψέμα. Διότι πολύ απλά ο Ηρακλής και οι λοιποί μυθολογικοί ήρωες (πιο πολύ υπαρκτοί από τα ιστορικά πρόσωπα τουλάχιστον αν υπολογίσουμε τις ιδέες και τις αξίες που  κληρονόμησαν στην ανθρωπότητα) θυμόντουσαν και έπρατταν τα πάντα διότι η μυθολογία και οι ήρωές της είναι πάντα βαθιά βυθισμένοι μέσα στην οντολογική πορεία και γίγνεσθαι.
Θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε ότι η μυθολογία εκτελεί την αντίστροφη πορεία σε σχέση με το λόγο. Η μυθολογία δεν εξωτερικεύει ποτέ την ανθρώπινη μορφή αλλά συνεχώς την κρατεί μέσα στην κίνηση των ιδεών. Δηλαδή υπάρχει η ιδέα ως  μορφή και ως περιεχόμενο κατέχει την εικόνα του ανθρώπου. Αυτό σήμερα γίνεται κατανοητό εάν  ασχοληθούμε με την έννοια του θεού. Ο θεός είναι εξωτερικά ιδέα η οποία εσωτερικά εμπεριέχει την εικόνα του ανθρώπου. Ενώ ο  ανθρώπινος λόγος εκτελεί ακριβώς την αντίστροφη πορεία – την οποία τόσο όμορφα διέκρινε ο Αριστοτέλης. Ο άνθρωπος  ως σώμα εμφανίζεται και η ιδέα πλέον είναι το εσωτερικό περιεχόμενο.

Γι αυτό το   λόγο ο άνθρωπος της μυθολογίας σε αντίθεση με τον άνθρωπο του λόγου υπόκειται στην ελευθερία της οντολογικής απολύτου εσωτερικής κινήσεως  και ως μορφή και ως κίνηση και ως αιτία και ως σκοπό. Ο άνθρωπος του λόγου υπόκειται στους νόμους της ύλης και απεγνωσμένα  προσπαθεί να ξεφύγει από το θανάσιμο εναγκαλιασμό της ύλης μέσα στην οποία κολυμπάει το πνεύμα του. Ο άνθρωπος όμως του μύθου έχει σώμα οντολογικό το οποίο περικλείει την ανθρώπινη μορφή ως αγνή δύναμη και είναι οντολογικά ελεύθερος. Αυτή η ελευθερία καθιστά το Θησέα ικανό να νικά κάθε φόβο προσωποποιημένο ως Μινώταυρο, κάθε Προκρούστη (κάθε δύναμη η οποία προσπαθεί να εφαρμόσει και να προσαρμόσει το  Είναι σε ανοίκεια μέτρα και σταθμά). Επίσης αυτή η ελευθερία βοηθεί αποτελεσματικά τον  Ηρακλή όχι μόνο να νικήσει κάθε φόβο προσωποποιημένο στο λιοντάρι της Νεμέας, αλλά να κατέβη στον Άδη και να νικήσει αυτογνωστικά και αυτοσυνειδησιακά την ανθρώπινη ψυχή η οποία ως Κέρβερος διαθέτει τρία σκληρά μέρη τα οποία και πρέπει να ελεγχθούν (υποσυνειδητό, συνειδητό και υπερσυνείδητο) επίσης να ανέβη θεοποιημένος και αποθεωμένος στον Όλυμπο (εδώ υφέρπει η ιδέα της βουλησιακής οντολογικής λύτρωσης του ανθρώπου ο οποίος από τη γή ακόμη μπορεί να ελέγξει τόσο τις δυνάμεις του  ώστε να καθορίσει και το υπόλοιπο οντολογικό ταξείδι στην εξω του  σώματος πορεία του).
Οι μυθικές οντότητες λοιπόν επειδή ακριβώς έχουν  σώμα καθαρά οντολογικό και ψυχή την ανθρώπινη εικόνα ελέγχουν κατά τρόπο απόλυτο τις δυνάμεις τους. Δεν είναι τυχαίο ότι οι 12 Ολύμπιοι θεοί απαρτίζουν την μυθολογική ύπαρξη κατά τρόπο μοναδικό. Ο Όμηρος διασφαλίζει την ύπαρξη των  θεών και των ανθρώπων μέσα από τις ηρωϊκές ιδέες και αξίες. Η ύπαρξη στη μυθολογία ακολουθεί τη λογική διαφορά την οποία παραπάνω λίγο επισημάναμε.  Δεν μας ενδιαφέρει αν ο Δίας υπάρχει ως πρόσωπο, ούτως ή άλλως όπως είδαμε εξωτερικά ο Δίας είναι δύναμη και εσωτερικά εμπεριέχει την  θεάνθρωπη εικόνα του. Ο Δίας υπάρχει διότι οι δυνάμεις της δύναμης, της εξουσίας, της σποράς και της γονιμότητας, της εξουσίας και του σκοπού υπάρχουν. Οι μυθολογικοί ήρωες ενυπάρχουν κατά αντίστροφο τρόπο με τους λογικούς ανθρώπους διότι αφού υπάρχουν οι ιδέες και οι αξίες του όντος που ευαγγελίζονται  άρα όλες οι μυθολογικές οντότητες ενυπάρχουν.To μυθολογικό πρόσωπο δεν έχει ύπαρξη παρόμοια με την αντίστοιχη του λογικού προσώπου. Το μυθολογικό πρόσωπο περνά από μπροστά μας όπως το βυθισμένο ψάρι  μέσα στο νερό, και αυτό διέρχεται  τόσο γρήγορα από μπροστά μας ώστε το μόνο που καταλαβαίνουμε είναι η δύναμη της ταχύτητας και της κίνησης.Ο μυθολογικός άνθρωπος βυθισμένος μέσα στις πρωταρχικές οντολογικές δυνάμεις και των τριών κόσμων του Κόσμου μας (του  αφηρημένου οντολογικού κόσμου (Σελήνη), του Λογικού κόσμου (Γή) και του συνδυασμού αυτών των δύο (ο επόμενος κόσμος των  Τελείων ανθρώπων) δεν διακρίνεται ως μορφή και στερεότητα όπως ο λογικός άνθρωπος (τον  οποίο τόσο έντονα και ξεκάθαρα έχουμε στο νού  μας). Πρώτα  βλέπουμε και ενορώμεν τις δυνάμεις και μετά τον ήρωα ή το μυθολογικό πρόσωπο. Ο μυθολογικός ήρωας μας παρουσιάζεται με τρόπο τελείως αντίστροφο του λογικού ανθρώπου. Πρώτα έρχονται  οι πράξεις και οι δυνάμεις μέσα από πράξεις και γεγονότα και μετέπειτα τα λόγια και οι σκέψεις.Ο Προμηθέας πρώτα πράττει  και  μετέπειτα καλούμαστε να κατανοήσουμε ποια είναι η τέχνη που προσέφερε στους ανθρώπους. Η Περσεφόνη πρώτα παθαίνει και έπειτα προσπαθούμε να κατανοήσουμε με λόγια  και σκέψεις τι  κρύβεται πίσω από τις πράξεις και τα πάθη της. Ο Οδυσσέας και ο Αχιλλέας μέσα από τα κλέη των πράξεών τους φτιάχνουν τις ισορροπίες αυτού του κόσμου και του Είναι του, διότι η μυθολογία είναι ο τρόπος μεταφοράς του προηγουμένου τελείου κόσμου ( ο οποίος ενυπάρχει μόνο μέσα στην  οντότητα των μυθικών υπάρξεων) στον δικό μας. Αυτή η μεταφορά γίνεται μέσα από πράξεις διότι μόνον οι πράξεις είναι επελεγμένες δυνάμεις και ενέργειες οι οποίες θα προικίσουν τον παρόντα κόσμο.Οι Ομηρικοί ήρωες ήδη υπάρχουν σε έναν άλλο κόσμο και μέσα από τα κλέη τους μεταφέρουν δυνάμεις στον παρόντα κόσμο, η μυθολογία επειδή είναι βυθισμένη στο αφηρημένο εξωτερικεύεται και δημιουργεί  μόνο μέσα από πράξεις και γεγονότα. Η Νιόβη θα γίνει δένδρο και λουλούδι όταν παινευθεί για τα παιδιά της σε σχέση με τη Λητώ διότι ζούσε στις άπειρες δυνάμεις της χαράς και της οντολογικής  τεκνογονίας. Το νέο γι αυτή είναι η σταθερά ύπαρξη του λουλουδιού και του δένδρου. Ο κόσμος του απείρου του μύθου μεταφέρεται στον μικρόκοσμό μας μέσα όχι από σκέψεις (αυτές θα ήταν εμμονή στο Όν) αλλά από τις πράξεις και τα κλέη των μυθικών προσώπων (μόνον με αυτόν τον τρόπο οι δυνάμεις του οντολογικού προτσές του μύθου θα εξέλθουν προς την επόμενη αναδιανομή του επομένου  κόσμου).
Γι αυτό και ο άντίθετος του μύθου κόσμους ( ο κόσμος του Λόγου ) υπάρχει κατά τρόπο αντίστροφο (πρώτα υπάρχει η θεωρία και μετά το κλέος και η πράξη). Η αποθέωση της  γένεσης ακριβώς καταδεικνύει ότι στον κόσμο του Λόγου πρώτα θα υπάρξει η θεωρία και μετέπειτα θα επισυμβεί η πράξη.Ο Θεός της γενέσεως «εκ του μηδενός» μέσα από την ομιλία φέρει στο φώς τον κόσμο, τη  φύση και τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος μπορεί και λέει για όλα αυτά και γεννάται ο Λόγος. Οι δυνάμεις τώρα κρύβονται πίσω από λόγια και γίνονται πράξεις μόνον εφόσον ο άνθρωπος τις επιτηδεύσει ανάλογα μέσα από λαβυρίνθους σκέψεων και αποφάσεων. Οι θεοί του μύθου δεν δημιουργούν και δεν ομιλούν παρά μόνο βιώνουν τις οντολογικές δυνάμεις μίξης, απόλαυσης, ολοκλήρωσης διότι όλα ήδη Είναι μέσα στο Όν. Οι άπειρες ερωτικές περιπέτειες του Δία αποδεικνύουν τη διογενή μεταφορά των ανωτέρων οντολογικών δυνάμεων σε πάμπολλες οντότητες επί της γης. Ο Δίας δεν χρειάζεται το φώς ούτε χρειάζεται το λόγο , πολλώ δε μάλλον χρειάζεται τις πράξεις διότι μόνον κατά αυτόν τον τρόπο θα εξαντλήσει τις άπειρες ήδη υπάρχουσες οντολογικές δυνάμεις που βρίσκονται υπό την αιγίδα του. Ο κεραυνός καταδεικνύει το άμεσο της πράξης ενάντια στη ραθυμία και μακροχρονιότητα της θεωρίας. Γι αυτό το λόγο όπως ήδη είπαμε οι μυθικοί ήρωες έχουν ακριβώς την αντίθετη πορεία από τους φιλοσόφους.
Οί ήρωες επειδή ευρίσκονται μέσα στην απειρία του Όλου( μάλιστα στον ακριβώς προηγούμενο κόσμο του λόγου αυτόν του ελευθέρου μυθικού πνεύματος) και ειδικά στο κομμάτι εκείνο το οποίο ναι μέν θα αποτελέσει τη γή αλλά είναι ακόμα ενωμένο με το Όν πράττουν όλα εκείνα διά των οποίων η γή θα πλουτισθεί (ιδέες, έννοιες, αισθήματα και αξίες). Όταν η γή διαμορφωθεί και ο μύθος γίνει λόγος (διότι ο άνθρωπος θα αρχίσει να ομιλεί περί του νέου κόσμου της γης) οι φιλόσοφοι πρώτα θα σκέφτονται (όλα όσα τους κληρονόμησαν οι ήρωες) προκειμένου μέσα από την αναμνησιακή θεωρία να γεννηθεί η  πράξη του καλού και του ωραίου στο σύγχρονο κόσμο (γι αυτό το λόγο εξάλλου ο Πεισίστρατος εισήγαγε τα Ομηρικά έπη προκειμένου μέσα από τα κλέη των ηρώων να αρδευθούν οι Πλατωνικές και Σωκρατικές ιδέες οι οποίες ως αξίες του Καλού και  του Ωραίου έκτισαν τον κόσμο μας.
Ας θυμηθούμε την  γένεση της θεάς Αθηνάς από την κάρα του Διός. Εξήλθε έτοιμη και ώριμη ως γυνή και Σοφία. Αυτή η αφήγηση αποτελεί και την καλλίτερη επιτομή του μύθου. Ο μύθος είναι η εκδήλωση των καθ εαυτών δυνάμεων του όντος πρίν αυτές υποπέσουν στη μερικότητα του καταστροφικού Λόγου. Ο μύθος είναι η θέαση του Όλου μέσα από το Όλο και όχι  μέσα από τα λόγια του ανθρώπου ο οποίος με το Νού ασχολείται διά του λόγου απλά με ένα κομμάτι του Όντος. Ο μύθος έχει την ήδη υπάρχουσα Σοφία η οποία ως τέτοια ήδη υπάρχει (σαν τη θεά Αθηνά) και δεν χρειάζεται να αυξηθεί ή να εξελιχθεί, ήδη Είναι . Αλλά και ως φύση (η Αθηνά είναι γυναίκα) είναι ήδη έτοιμη γεμάτη από τις ιδιότητες  του Όλου.
Ο Ιησούς, ο εγκαινιαστής της θρησκείας του Λόγου, ο κυριότερος εχθρός του μύθου, αυτός ο οποίος διά του Παύλου δημιούργησε τη θρησκεία του συγκεκριμένου προσώπου και διεχώρισε τους ανθρώπους από το άπειρο ( του Όλου και των δαιμόνων όπως αυτοί οι τελευταίοι εννοούνται ας πούμε από τον  Ηράκλειτο) ακολουθεί όπως είναι φυσικό την αντίθετη του μύθου πορεία. Πρώτα ομιλεί (μέσα από τις παραβολές και τα  θαύματα  και τη συνέπεια του βίου του ) και έπειτα πράττει (το πάθος και την ανάσταση και την ανάληψη). Εάν σταυρωνόταν χωρίς λόγια (όπως θα έκανε ο μυθικός ήρωας) κανείς δεν θα καταλάβαινε τίποτε. Γι αυτό έκτισε τον κόσμο του χριστιανισμού (από το Βασίλειο του Θεού έως την αρετολογία ) και μετά έπαθε και αναστήθηκε.  Διότι μέσα στο Λόγο η θεωρία καταδεικνύει την πράξη, η πράξη είναι άχρηστη χωρίς τα λόγια. Ο μύθος είναι βυθισμένος στο Όν και απλά πράττει με τις δυνάμεις οι οποίες ως τέτοιες ομιλούν διότι είναι δυνάμεις του Όντος που καταδεικνύουν τα πάντα. Ο Οδυσσέας φθάνει στην Ιθάκη διότι το Όν συνεχώς θέτει σκοπούς. Ο Λόγος όμως έχει εξέλθει του όντος και ο άνθρωπος ως κέντρο του Όλου πρέπει να πεί ποιες δυνάμεις του Όλου υιοθετεί, να τις αναπτύξει και διά της ηθικής να προχωρήσει στις ανάλογοες πράξεις.
Ειδικά στη σημερινή εποχή της τεχνολογίας και διά του υλισμού πλήρους μαζοποίησης του ανθρώπου, η μυθολογία παρουσιάζεται πλήρως υποταγμένη στη νέα μορφή του Λόγου, στον εικονικό Λόγο του ηλεκτρονικού υπολογιστή και της ψηφιακής εποχής. Δεν παρουσιάζεται ο μύθος ως βύθιση στις δυνάμεις του Είναι. Παρουσιάζεται ως ψευδές παιδί του εικονικού τεχνολογικού Λόγου  έχοντας ως σκοπό μόνο να θέλγει και να παρασύρει τον αποχαυνωμένο άνθρωπο, να τον ξεγελά από τα προβλήματα της  καθημερινότητας, να τον βυθίζει στο εξουσιαστικό παιχνίδι αυτών που διά της τεχνολογίας κυβερνούν τον  κόσμο.Ο κινηματογράφος μεταφέρει τον Όμηρο μόνο και μόνο οι άνθρωποι να ξεγελασθούν από την πεζή πραγματικότητα, ποτέ δεν πρόκειται να φερθούν όπως ο Αχιλλέας και ο  Οδυσσέας,ποτέ δεν πρόκειται να νικήσουν τους Λαιστρυγόνες και την Κίρκη, ποτέ δεν πρόκειται να καταλάβουν καμμία Τροία και να φθάσουν σε καμμία Ιθάκη.
Στα ηλεκτρονικά παιχνίδια, αυτά τα οποία αθρόα γεμίζουν τις ώρες και το χρόνο των παιδιών και όχι μόνο, ο μύθος έχει  επιστρέψει καταλαμβάνοντασι πολλές οθόνες. Μέχρι εκεί. Οι μαθητές παίζουν ώρες ατελείωτες με μυθικά τέρατα και υπερανθρώπους αλλά ποτέ δεν πρόκειται να βυθισθούν στις οντολογικές δυνάμεις οι  οποίες πάντα ενυπήρξαν πίσω από τον Αίαντα και τον Τεύκρο, την Ελένη και την Πηνελόπη. Ακόμα και ο Γκαίτε ο οποίος προσπάθησε να συμβιβάσει την Ελένη του παγανισμού με την Ελένη του χριστιανισμού στο περιώνυμο έργο του, διαστρέβλωσε την έννοια της  ωραιότητας του μύθου. Ωραίο στο μύθο είναι κάτι τελείως πέρα από το χριστιανικά ωραίο. Είναι αυτό το οποίο οδηγεί τον άνθρωπο στην κατά-στροφή , στην από-μάκρυνση από Εδώ προκειμένου ο άνθρωπος κατακτώντας την Τροία(το Είναι) να οδηγηθεί μέσα από αυτόν  τον κόσμο κρυμμένος (Δούρειος  Ίππος ) στον κόσμο των Τιτάτων και των Γιγάντων (του δυνατού Όντος).
Οδηγούμαστε λοιπόν αβίαστα στο συμπέρασμα ότι η  σωτηρία αυτού του κόσμου περνά μέσα από τη μυθική υπέρβαση του Λόγου και την πορεία προς την μυθική γένεση ενός νέου ανθρωπίνου Υποκειμένου το οποίο θα έχει όλα τα χαρακτηριστικά των μυθικών ηρώων. Θα επικοινωνεί με τις αρχέγονες δυνάμεις, θα πράττει σαν να ευρίσκεται και σε ουρανό και σε γή, θα χαράξει την οδό προς το Είναι, θα ζεί πέρα από τη  θεωρία  και από την πράξη. Διότι ο μυθικός ήρωας έζησε πέρα από τη θεωρία και την πράξη, απλά βίωσε τον τρόπο των οντολογικών δυνάμεων. Οι οποίες είναι θεωρητικές μέσα από την πορεία τους και πορεύονται μέσα από τη θεωρία τους.

Βασίλειος Μακρυπούλιας, δρ.φιλοσοφίας.

H πρόσφατη ανάρτηση.

Καλεντερίδης: Η πατσαβούρα της Συμφωνίας των Πρεσπών και η εντολή Μέρκελ σε Τσίπρα: «Πάρε συντάξεις, δώσε…»

16/11/2018   pitsiriki1 Είναι τραγικό να βλέπεις τους Σκοπιανούς να εξευτελίζουν τη χώρα σου. Όταν υπογραφόταν η επαίσχυντη και προ...

Δημοφιλείς αναρτήσεις.