To “εις εαυτόν πράττειν» του Μάρκου Αυρηλίου. H οντολογία του.



Ο Μάρκος Αυρήλιος Αντωνίνος Αύγουστος ήταν  Ρωμαίος Αυτοκράτορας από το 161 έως το 180 από την κοινή χρονολόγηση. Ήταν ο τελευταίος από τους λεγομένους «πέντε καλυτέρους αυτοκράτορες» και βέβαια θεωρείται ως ένας εκ των σπουδαιοτέρων στωϊκών φιλοσόφων. Έγραψε  εις την Ελληνικήν γλώσσαν το περίφημο έργο του «Εις εαυτόν»κατά τη διάρκεια μάλιστα των εκστρατειών του.  Αποδεικνύοντας ότι ειδικά για το στωϊκό φιλόσοφο η θεωρία και η πράξη ενώνονται ενώπιον του «κατά φύσιν ζήν». Ακόμη και σήημερα το έργο αυτό θεωρείται ως έργο μνημείο για μία διακυβέρνηση με γνώμονα το καθήκον και την εξυπηρέτηση του συνόλου.
Κατά τους στωϊκούς η ανθρώπινη φύση είναι τμήμα της παγκόσμιας (με την έννοια του ευρυτέρου οντολογικού κόσμου) φύσης (με την έννοια του συνόλου των ιδιοτήτων του Είναι) η οποία μάλιστα καθοδηγείται και κυβερνάται από το συμπαντικό νόμο της Λογικής. Η Λογική  αναλύεται ως η βαθυτέρα οντολογική δύναμη εσωτερικότητας η οποία ως κίνηση και τάξη προηγείται ενδελεχειακά κάθε κινήσεως. Mε βάση αυτή τη βαθυτάτη εσωτερική συναίσθηση αναφέρει ο Μάρκος Αυρήλιος : « Να λές στον εαυτό σου το πρωϊνό κάθε ημέρας: θα συναντηθώ με ανθρώπους πολυάσχολους,  αλλαζόνες, αχάριστους, δολίους, φθονερούς και ακοινώνητους, όλα αυτά τους συμβαίνουν επειδή αγνοούν το καλό και το κακό».Στο παραπάνω απόσπασμα παρατηρούμε την εφαρμογή της εσωτερικής συνεκτικής επί πάντων Λογικής στο νού, ψυχή και ηθική του Στωϊκού αυτοκράτορος.  Συνδέει ό,τι και όποιον τον ενοχλεί με παρόμοια πρόσωπα και καταστάσεις και επίσης ανακαλύπτει την κρυφή αιτία που προκαλεί και δημιουργεί συγκεκριμένους ανθρωπίνους χαρακτήρες.

Ο Λόγος του Κολοκοτρώνη στην Πνύκα


Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης (Πίνακας του Θεόφιλου)
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης (Πίνακας του Θεόφιλου)

Αποτελεί την πνευματική παρακαταθήκη του Γέρου του Μωριά προς τη νέα γενιά. Εκφωνήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 1838 στην Πνύκα και πρωτοδημοσιεύτηκε στις 13 Νοεμβρίου 1838 στην αθηναϊκή εφημερίδα «Αιών», που εξέδιδε ο ιστορικός Ιωάννης Φιλήμων.

Στις 7 Οκτωβρίου 1838 ο γηραιός στρατηγός και εν ενεργεία Σύμβουλος Επικρατείας Θεόδωρος Κολοκοτρώνης επισκέφθηκε το Βασιλικό Γυμνάσιο της Αθήνας (νυν 1ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Αθήνας) για να παρακολουθήσει τη διδασκαλία του γυμνασιάρχη Γεωργίου Γενναδίου (1784-1854) για τον Θουκυδίδη. Τόσο εντυπωσιάστηκε από την «παράδοσιν του πεπαιδευμένου γυμνασιάρχου και από την θέαν τοσούτων μαθητών», ώστε εξέφρασε την επιθυμία να μιλήσει και ο ίδιος προς τους μαθητές. Την πρότασή του απεδέχθη ο Γεννάδιος και λόγω της στενότητας του χώρου και του πλήθους των μαθητών η ομιλία του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη ορίσθηκε για τις 10 το πρωί της 8ης Οκτωβρίου 1838 στην Πνύκα.
Το γεγονός μαθεύτηκε στη μικρά τότε Αθήνα και εκτός από τους μαθητές, πλήθος ανθρώπων «διαφόρων επαγγελμάτων και τάξεων» συνέρρευσε στην Πνύκα το πρωί της 8ης Οκτωβρίου για να ακούσει τον ηγέτη της Επανάστασης του '21. Ξαφνικά, στον χώρο της ομιλίας εμφανίσθηκε «σμήνος χωροφυλακής», αποφασισμένο να διαλύσει τη συγκέντρωση, επειδή προφανώς, ως βασιλικότερο του βασιλέως Όθωνα, τη θεώρησε αντικαθεστωτική. Όμως, μετά τη διαβεβαίωση του γυμνασιάρχη και των καθηγητών για το «αθώο της πράξεως», οι χωροφύλακες αποχώρησαν και η ομιλία έγινε κανονικά. Άλλωστε, ο Κολοκοτρώνης δεν αποτελούσε κίνδυνο για τη δυναστεία, αφού τα είχε βρει με τον Όθωνα και κατείχε μάλιστα το αξίωμα του Συμβούλου της Επικρατείας, δηλαδή του πολιτικού συμβούλου του βασιλιά. (Το Συμβούλιο της Επικρατείας εκείνης της εποχής, που ήταν πολιτικό σώμα, δεν πρέπει να συγχέεται με το σημερινό Συμβούλιο της Επικρατείας, που είναι δικαστικός σχηματισμός.)

Tα πολλαπλά μηνύματα των τριών Ιεραρχών.


Η εορτή των τριών Ιεραρχών αποτελεί γνωσιολογικό σταθμό στην εξέλιξη αυτού του κόσμου, ως κουλτούρα, βούληση και ηθική εξέλιξη του ανθρώπου. Σηματοδοτεί την καθολική δυνατότητα του Ανθρώπου ως έννοια να ορθώσει πνευματικό ανάστημα και ενδελεχώς να ωριμάσει νοητικά και αξιακά. Οι τρείς Ιεράρχες συνεχίζουν το έργο του Έλληνος Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ο Μακεδών στρατηλάτης διέδωσε τον Ελληνικό Λόγο στα  πέρατα της οικουμένης. Αυτό είχε μία σημαντικότατη καθαρά αξιολογική αλλά και γνωσιολογική συνέπεια. Πλέον η γνώση δεν ήταν προνόμιο των σοφών και των ολίγων «μακάρων». Όλοι μπορούσαν να μεθεξουν του Ελληνικού Λόγου και της συνεπαγομένης γνώσης την οποία αυτός επαγγέλεται. Γύρω από την Ιδέα, τον Κόσμο και τον Άνθρωπο. Οι τρείς ιεράρχες είναι αυτοί οι οποίοι έδειξαν το πώς στην αχανή Βυζαντινή αυτοκρατορία οι άνθρωποι μπορούν να ενωθούν έναντι ενός σημαντικού συνεκτικού δεσμού: αυτόν της παιδείας. Ο Πλάτων το είχε πρώτος υπονοήσει. Οι άνθρωποι προέρχονται από τον κόσμο των ιδεών και ενώνονται ενώπιον της ιδέας του Αγαθού. Ο Βασίλειος και οι λοιποί ιεράρχες αυτή την πίστη την μετήλλαξαν σε παιδεία, οι άνθρωποι δύνανται να μορφωθούν και να ενωθούν γνωσιολογικά και αξιολογικά ενώπιον της Αληθείας.
Ο δρόμος είχε ανοίξει μέσα από τον περίφημο Πλατωνικό διάλογο «Πρωταγόρα».Eκεί ο Αθηναίος φιλόσοφος θα διακηρύξει για πρώτη φορά ότι η αρετή  μπορεί να διδαχθεί. Εξάλλου στη Σωκρατική διδασκαλία  δεν υπάρχει καλός και κακός, υπάρχει αυτός που γνωρίζει το καλό και το πράττει, αυτός ο  οποίος το αγνοεί και άρα καθίσταται «κακός».  Ο Ελληνικός Πολιτισμός παρέδωσε στους τρείς ιεράρχες,μύστες της Ελληνικής φιλοσοφίας το δόγμα ότι όλα είναι γνώση. Όπως είπε ο Δημόκριτος η  γνώση μεταρρυθμίζει και ανακαινίζει τον άνθρωπο. Οι τρείς ιεράρχες σε αυτό το επίπεδο πρωτοτύπησαν. Έκαναν συγκεκριμένο το αξιολογικό και γνωσιολογικό σύστημα του χριστιανισμού, το οποίο εξήλθε μέσα από τις Πλατωνικές και Αριστοτελικές νόρμες και κατηγορίες, προκειμένου ο Άνθρωπος ως έννοια και ατομικότητα να φωτισθεί. Το πρώτο βήμα του Χρυσοστόμου είναι να συζητήσει στον «περί ακαταλήπτου» λόγον του,ότι η γνώση του Θεού ενώνει όλους τους ανθρώπους. Πράγματι οι τρείς ιεράρχες εργάσθηκαν στην ένωση Ανατολής και Δύσης ενώπιον της Γνώσης. Για πρώτη φορά ο κόσμος θα  μπορούσε να ενωθεί μπροστά σε θείες αλήθειες. Γι αυτό το λόγο εξάλλου,ως κάτι το αξιολογικά  ενωμένο, άντεξε το Βυζάντιο 1100 χρόνια. Αναφέρει  ο Πατήρ: « έτσι συμβουλεύει  και ο Παύλος,όλο αυτό το οποίο πηγάζει από μέσα σας θα πρέπει να οδηγεί προς την ειρήνη όλων των ανθρώπων».

H πρόσφατη ανάρτηση.

Ποιοι ήταν οι Λαιστρυγόνες;

Οι Λαιστρυγόνες ως μυθικός λαός της Ελληνικής Μυθολογίας, αναφέρονται για πρώτη φορά στην Οδύσσεια ως κάτοικοι της Τηλεπύλου, παραλια...

Δημοφιλείς αναρτήσεις.