Η σχέση της ηθοποιΐας και της θεωρίας των ιδεών του Πλάτωνος.


Δεν θα μπορούσαμε να αρχίσουμε την οποιαδήποτε συζήτηση για την ηθοποιΐα χωρίς να αναφέρουμε μέρη του Αριστοτελείου ορισμού για την τραγωδία(ούτως ή άλλως κάθε πρβληματισμός για την ηθοποιΐα σχετίζεται με την τραγωδία έκφραση της οποίας και είναι): «έστιν ούν τραγωδία μίμησις πράξεως σπουδαίας και τελείας…».Η λέξη μίμησις προϋποθέτει την ύπαρξη δύο επιπέδων.Ενός πρωταρχικού το οποίο είναι το μιμητέο και ενός άλλου το οποίο είναι αυτό που θα προκαλέσει την λειτουργία της μιμήσεως.Στην περίπτωσή μας και επί του ορισμού της τραγωδίας φαίνεται ότι τα επίπεδα αυτά είναι τα ακόλουθα.To πρώτο  είναι  το γνωσιολογικό ή ηθικό εκείνο στάδιο το οποίο προβάλλει ιδέες ή αξίες που είναι ικανές να λυτρώσουν τον άνθρωπο που παλεύει να δώσει υπαρξιακές και βιωματικές λύσεις στις γήϊνες αντιφάσεις του,στα γήϊνα προβλήματά του.Αυτές οι ιδέες ή αξίες ευρίσκονται σε ένα υπεργήϊνο στάδιο είναι οντότητες ουράνιες που υπερβαίνουν το μέσο άνθρωπο,ο τραγικός ήρωας καλείται να τις μεθέξει προκειμένου να επιτύχει ένα ανώτερο στάδιο ζωής,όπου η κάθαρση σημαίνει το τέλος σημαντικών ηθικών και γνωσιολογικών αντιμαχιών.
Το δεύτερο επίπεδο είναι το πραγματικό,αυτό εις το οποίο ευρίσκεται πραγματικώς ο άνθρωπος.Το επίπεδο αυτό είναι όμοιο με φυλακή,ο άνθρωπος πιέζεται από πολλά ηθικά και ιδεολογικά προβλήματα σε τέτοιο βαθμό ώστε το πρώτο επίπεδο να φαντάζει ως λύση στις ηθικές και γνωσιολογικές συγκρούσεις του.Το πρώτο επίπεδο είναι ιδεαλιστικό το δεύτερο είναι πραγματικό.Συζητούμε για έναν υφέρποντα δυαλισμό ο οποίος μάλλον εισήχθη στην Ελληνική πνευματική σκηνή μέσα από τον Ορφισμό αλλά κυρίως από τα έπη του Ομήρου.Ο άνθρωπος της τραγωδίας κινείται σε δύο επίπεδα,σε ένα ουράνιο και σε ένα γήϊνο.Ο Διογενής ομηρικός ήρωας πραγματώνεται στην τραγωδία.Στο μυαλό του τραγικού ήρωος υπάρχουν όλες εκείνες οι ιδεατές και ηθικές λύσεις που μπορεί να τον αποδεσμεύσουν από τη δύσκολη και ταραχώδη πραγματικότητα,αρκεί η πράξη να προχωρήσει σε συγκεκριμένες ηθικές λύσεις.Η Αντιγόνη με το μυαλό ζεί στις ουράνιες  ιδέες του Καλού και Ωραίου,με το σώμα στην αναγκαιότητα των ηθικών επί της γής πράξεων.Κατά κάποιον τρόπον προτυπώνεται από τον Όμηρο έως τα τραγικά ποιήματα η θεωρία των ιδεών του Πλάτωνος.Όλα υπάρχουν στον ουρανό ,τίποτε δεν υπάρχει στον ουρανό χωρίς να πραγματώνεται στη γή,τίποτε δεν υπάρχει στη γή χωρίς να έχει την αντίστοιχη ιδέα του στον ουρανό.Όσα σκέφθηκε και έπραξε η Αντιγόνη,όσα ο Προμηθέας και ο Οιδίπους προϋπήρχαν στον ουρανό.Η Οιδιπόδειος αλήθεια πρώτα υπήρξε στον ουρανό ως αδήριτος αλήθεια και μετέπειτα εισήχθη στο νού του ανθρώπου Οιδίποδος.Οι αποφασιστικές πράξεις του Προμηθέως πρώτα ως ιδέες του Ωραίου και του Καλού υπήρχαν στον κόσμο του Τελείου και έπειτα πραγματώθηκαν από τον ευεργέτη Τιτάνα.Ας δούμε σε αντιστοιχία τα τρία παρακάτω χωρία από τον Όμηρο,το Σοφοκλή και τον Πλάτωνα προκειμένου να προχωρήσουμε στην περαιτέρω έρευνά μας.

Διαβάζουμε λοιπόν στην Ιλιάδα,ραψ.Α,στι.9-11 «Ο Απόλλων όπού οργίσθηκε του Ατρείδη Βασιλέως/έφερε λώβαν στον στρατόν όπού εθέριζε τα πλήθη/ότι του εκαταφρόνεσε τον Χρύση Ιερέα».Παρατηρούμε τη δυαλιστική oντολογική χροιά που απλώνεται σιγά-σιγά μέσα από την ποίηση του Ομήρου.Υπάρχει λοιπόν ο υπεργήϊνος κόσμος των Ολυμπίων θεών και ο γήϊνος κόσμος των ανθρώπων.Ο κόσμος των ιδεών και ο κόσμος της πραγμάτωσής τους.Τίποτε δεν πραγματώνεται στη γή χωρίς  να συλλαμβάνεται πρώτα στον Όλυμπο.Μακροπρόθεσμα αυτή η πίστη πέρασε και στις μονοθεϊστικές θρησκείες και καθιερώθηκε ως απόλυτος πίστη των ανθρώπων.Όλα είναι στο Νού του θεού πρίν να γίνουν πράξη εκ μέρους του ηθικού προσώπου(πρβλ.Λουκά,α,37 «ούκ αδυνατήσει παρά τω θεώ πάν ρήμα»,επίσης,Ησαίας,μ,12 «τις εμέτρησε τη χειρί το ύδωρ και τον ουρανόν  σπιθαμή και πάσαν τη γήν δρακί;τις έστησε τα όρη σταθμώ και τας νάπας ζυγώ;»).
Ας επιστρέψουμε στο Ομηρικό χωρίο:Ο πόνος των  Αχαιών δεν είναι σχέδιο ανθρώπων.Πρώτα συλλαμβάνεται ως σκέψη θεών και μετέπειτα πραγματώνεται από τον Απόλλωνα,θα μπορούσε να πραγματωθεί και από κάποιον άνθρωπο.Παρατηρούμε  τη διατήρηση της οντολογίας της σκέψης.Οι σκέψεις που προσφέρουν γνώση προέρχονται όχι από απλή εμπειρία αλλά από τον κόσμο των θεών ο οποίος στον Πλάτωνα θα μετεξελιχθεί σε κόσμο του Νοός.Εάν σκεφθούμε ότι οι πηγές των καλών και των κακών ιδεών(η ιδέα της αρρώστιας που χτύπησε τους Αχαιούς προσφέρεται για γνώση του κόσμου των θεών από όπου και αν προέρχεται σαν να λέμε ότι ο άνθρωπος μπορεί να γνωρίσει στον κόσμο του νοός τις αιτίες των καλών και των κακών που του συμβαίνουν)τοποθετούνται στον κόσμο των υπερβατικών ιδεών ,στον κόσμο των θεών και μετέπειτα του νοός,καταλαβαίνουμε το τεράστιο προσωποκεντρικό οντολογικά γνωσιολογικό βήμα που επιχειρείται από τον Όμηρο και ολοκληρώνεται στον Πλάτωνα.Όλα υπάρχουν ως ιδέες σε ένα υπέρκοσμικό βασίλειο,ο άνθρωπος λοιπόν δεν είναι ένα απλό εμπειρικό ζώο.Αντίθετα όπως λέει ο Πλάτων ο νούς του ακουμπά στον ουρανό και το σώμα του στη γή.Το γνωσιολογικό βήμα είναι δεδομένο.Ο άνθρωπος επικοινωνεί με το Ανώτερο,εκεί υπάρχουν οι εξηγήσεις για τα γενόμενα και τα μελλούμενα.Βέβαια το οντολογικό υποκείμενο διαρρήγνυται σε ανώτερο πνευματικό και κατώτερο εμπειρικό,ίσως όμως ο δρόμος για την επανένωσή του περνά μέσα από όλο αυτό το δυαλισμό.Η ουσία είναι ότι ο άνθρωπος ανακαλύπτει ότι με το νού του(ο οποίος επικοινωνεί με τον ουρανό) μπορεί να κατευθύνει τη ζωή του στη γή.
Ίσως γι αυτούς τους λόγους,και μετά τη μαζοποίηση της ελληνιστικής εποχής,εκρύβη προσεκτικά το Υποκείμενο που ετοιμάστηκε στα Ομηρικά έπη και ανδρώθηκε στην Πλατωνική θεωρία των ιδεών.Εάν ο Άνθρωπος επικοινωνήσε με τον Απόλλωνα (σαν να λέμε εάν ο ανθρώπινος Νούς επικοινωνήσει με  τις δυνάμεις που ευρίσκονται πίσω από τα ανθρώπινα συμβάντα)τότε μπορεί να ελέγξει την  ασθένεια που οφείλεται στον ιοβόλο θεό.Σήμερα ο άνθρωπος μπορεί να  αντιληφθεί τις δυνάμεις πίσω από όσα καλά και άσχημα του συμβαίνουν και με ενορατική και διανοητική νηφαλιότητα να ελέγξει τα γήïνα γεγονότα.Όμως ο σημερινός άνθρωπος πέρα από την ύλη κρατεί τους κρουνούς του πνεύματος κλειστούς.
Στον Οιδίποδα τύραννο του Σοφοκλέους διαβάζουμε: (ως γνωστόν έχει ξεσπάσει αρρώστια στην πόλη της Θήβας όπου βασιλεύει ο Οιδίπους.Το βασικό είναι ότι η αιτία δεν αναζητείται σε γήϊνα φαινόμενα και αιτίες αλλά στις βουλές των θεών.Με Πλατωνικούς όρους θα μπορούσαμε να συζητήσουμε ότι αναζητούνται οι ιδέες που ευρίσκονται πίσω από τα ανθρώπινα φαινόμενα.Από αυτή την άποψη ο Πλάτων με τη θεωρία των ιδεών ολοκλήρώνει μία πορεία που άρχισε από τον Όμηρο και κατέληξε στη νοησιοκρατική φιλοσοφία του 5ου αι.Η κίνηση είναι σε σχέση με τις παραμέτρους.Στην αρχή οι ιδέες υπάρχουν στον κόσμο των θεών και συλλαμβάνονται μέσα από τον ανθρώπινο νού ανθρωπομορφικά(οι θεοί εμφανίζονται ποικιλοτρόπως στους ανθρώπους)ώστε να φθάσουμε στο νοητικό Πλατωνικό κόσμο όπου στο νοερό κόσμο του Αγαθού ο ανθρώπινος Νούς εισβάλλει και κατανοεί τις ιδέες που προκαλούν τα ανθρώπινα συμβάντα.Από τη θεοκεντρική θεωρία των ιδεών οδηγούμαστε στην ανθρωποκεντρική θεωρία των ιδεών). (ομιλεί ο χορός) «Ο Τειρεσίας γνωρίζουμε πώς όσα ο Φοίβος μπορεί /και εκείνος δύναται να τα μαντεύση/και αν τον ρωτήσουμε μπορεί ποιος ξέρει;/αυτά όλα καθαρότατα να μας γνωρίση».
Η θεωρία των ιδεών του Πλάτωνος υφέρπει στο παραπάνω απόσπασμα.Η γήϊνη αρρώστια που χτύπησε τους θνητούς της Θήβας πρώτα συνελήφθη στο νού κάποιου θεού  και μετά μεταδόθηκε στους ανθρώπους.Άρα οι άνθρωποι θα πρέπει να αναζητήσουν την ιδέα της αρρώστιας ,τους λόγους που οι θεοί όρισαν με αυτόν τον τρόπο την τιμωρία.Ο ενδιάμεσος κρίκος ανάμεσα στους θεούς και στους ανθρώπους, ο μάντης Τειρεσίας θα αποκωδικοποιήσει το όλο θέμα ακόμη πιο συγκεκριμένα.Ο Οιδίποδας για τους συγκεκριμένους λόγους είναι η αιτία του κακού.Επιμένουμε όμως ότι το οντολογικό (γνωσιολογικό και ηθικό βήμα)που προωθείται είναι σημαντικό για την ανθρωποκεντρική και τελευταία φάση  της ανθρώπινης ιστορίας.Η οντολογική συνέχεια ,αόριστη και αδηφάγος,απορροφούσα τον άνθρωπο και το γένος του,ελέγχεται πλέον διά του Ελληνικού λόγου.Ο Έλληνας στο άπειρο στερεώνει δύο ήλους(καρφιά)από όπου στηρίζει το θεολογικοπολιτικό του σύστημα.Ό ένας ήλος είναι το γεγονός ότι μέσα στην χαώδη οντολογική συνέχεια υπάρχει η όαση του Ολύμπου(στον Πλάτωνα μάλλον θα μετεξελιχθεί σε κόσμο των Ιδεών)από όπου η παρούσα διάσταση διά των ανωτέρων οντοτήτων μοιράζει τις ιδέες με τα συμβαινόμενα στους ανθρώπους.Ό έτερος ήλος είναι ο ανθρώπινος νούς ο οποίος μπορεί και επικοινωνεί με το βασίλειο των ιδεών μεταφέροντας τη θεωρητική και πρακτική σοφία του στη γή.Η Ελληνική Πολιτεία,όπως προτυπώθηκε στον Παρθενώνα και την Ακρόπολη θα αποτελέσει το Θουκυδίδειο «κτήμα  ες αεί»προκειμένου ποτέ να μην ξεχάσουμε ότι λίγο πρίν το χάος η γή αποκτά,μπορεί να αποκτήσει,κάποια αξία.
Ο ηθοποιός λοιπόν Οιδίπους κινείται σε δύο επίπεδα τα οποία από τον Όμηρο έως τον Πλάτωνα,ποιοτικά είναι όμοια.Φαίνεται ότι διαφέρουν στις μορφικές διατυπώσεις τους.Το πρώτο επίπεδο είναι ο κόσμος της αληθείας,εκεί όπου οι ιδέες έχουν προτυπώσει ό,τι γεγονός και συμβεβηκός θα επισυμβεί στη γή.Η νοητική προσπέλαση του κόσμου αυτού εκ μέρους του ηθοποιού θα αναγάγει τον ηθοποιό στο ρόλο του φιλοσόφου,συλλήβδην θα καταδείξει το ενιαίο του Αρχαίου Ελληνικού ,ως πηγή και ως σκοπό.Ο Αρχαίος Ελληνικός Λόγος ,είτε εκπορεύεται από τα χείλη του ηθοποιού ,είτε από τη γραφίδα του φιλοσόφου είναι αυτός ο οποίος ομιλεί συλλήβδην για τη διάστασή μας,που αρχίζει από τον κόσμο των ιδεών και διά της γήϊνης φυσικής έκφανσής του   επιστρέφει στον εαυτό του-πρίν την επιστροφή στην οντολογική απειρία.Όταν ο Πλάτων υποστηρίζει ότι τίποτε δεν υπάρχει στη γή χωρίς να υπάρξει στον κόσμο των ιδεών,την ίδια στιγμή μας θυμίζει τον ηθοποιό Οιδίποδα ο οποίος θα εύρει την αλήθεια.Την αλήθεια η οποία ως προϋπάρχουσα στον κόσμο των ιδεών και θεών θα κατεβεί και στη γή φωτίζοντας τους ανθρώπους και οδηγώντας τους στις ηθικές συμπεριφορές τελειοποίησης του χαρακτήρα τους.
Μέσα  από την προτύπωση της θεωρίας των ιδεών του Πλάτωνος στην τραγική ηθοποιΐα εδόθη νωρίς-νωρίς λύση και στο θέμα της δήθεν αντίθεσης ανάμεσα στη γνώση και την πίστη.Πιστεύω ότι στον ενιαίο χαρακτήρα του Ελληνικού Λόγου ο οποίος έδωσε στον άνθρωπο την πίστη(εκ του ρήματος πείθω)στον κόσμο των ιδεών και τη γνώση της πραγμάτωσής τους στη γή υφέρπει η πλήρης ισοδυναμία της γνώσης και της πίστης(ο πλήρης αλληλοσυμπληρωματικός χαρακτήρας τους)καθώς και ανάλογες συμφιλιωτικές θεολογίες και φιλοσοφίες(από το χριστιανισμός  έως τον Κάντ).Ο ηθοποιός πιστεύει ότι οι λύσεις στις ηθικές συγκρούσεις του ευρίσκονται στον κόσμο της σκέψης(όπως και ο φιλόσοφος παραδέχεται ότι οι λύσεις στα όποια ερωτήματά του ευρίσκονται στον κόσμο των ιδεών),προσπαθεί να γνωρίσει με ποιόν τρόπο όλες αυτές οι σχετικές ιδέες πραγματώνονται στη γή,με ποιόν τρόπο ο άνθρωπος μπορεί να τους προσδώσει τον ανάλογο ηθικό χαρακτήρα.
Εννοείται όμως ότι ο χαρακτήρας όλων των παραπάνω πρωτίστως είναι οντολογικός,γνωσιολογικός και αισθητικός.Ας διαβάσουμε για τη θεωρία των ιδεών του Πλάτωνος,αφού πρώτα θυμηθούμε το περίφημο απόσπασμα του Φαίδωνος(99d-e): «Σκέφθηκα λοιπόν,συνέχισε ο Σωκράτης,αφού κουράστηκα να μελετώ τα υπάρχοντα πράγματα ,ότι θα έπρεπε να προσέξω μήπως πάθω αυτό που παθαίνουν όσοι εξετάζουν  και παρατηρούν τον ήλιο στη διάρκεια μίας έκλειψης.Μερικοί όπως ξέρετε καταστρέφουν τα μάτια τους όταν δεν προνοούν να κοιτάξουν την εικόνα του Ήλιου μέσα στο νερό ή σε άλλο παρόμοιο μέσο.Κάπως έτσι σκέφθηκα και εγώ και φοβήθηκα μήπως τυφλώσω εντελώς την ψυχή μου με το να κοιτώ τα πράγματα με τα μάτια μου και με το να προσπαθώ να αγγίζω τα πράγματα με όλες τις αισθήσεις μου.Θεώρησα λοιπόν ότι έπρεπε να καταφύγω στους λόγους και μέσα σε αυτούς να εξετάσω την αλήθεια των πραγμάτων».
Ο Πλάτων στο παραπάνω πολύ σημαντικό πράγματι απόσπασμα καθορίζει τον τρόπο σκέψης μέχρι την εποχή του αλλά και μετά από αυτή.Δεν είναι τυχαίο ότι ο Πλάτων παραδέχθηκε την επιστήμη ως τρόπο  συσσώρευσης πληροφοριών που οδηγεί σε συμπεράσματα αληθείας.Ο μύθος της Μέδουσας είναι καθοριστικός και στο παραπάνω απόσπασμα ,είναι ο  τρόπος των Σωκρατικών λόγων.Δεν αντικρύζουμε απ΄ευθείας την αλήθεια αλλά μέσα από το κάτοπτρο του Λόγου.Άρα ο Λόγος δεν είναι η απ΄ευθείας θέαση της αληθείας αλλά η έμμεση συνάντηση αυτής.Ο Λόγος δεν είναι εσωτερική μέθεξη της αληθείας ,ενορατική υπέρ τον λόγον και νούν και αίσθησιν.Αφ΄ής στιγμής ο άνθρωπος στηρίζει τον παρόντα κόσμο στους δύο ήλους που παραπάνω είπαμε(στο θεό και στον άνθρωπο)το ον είναι πέρα από τον κόσμο μας,περιμένει καρτερικά την εξάντληση του σημερινού κόσμου προκειμένου το οντολογικό ταξείδι να συνεχισθεί,σε αυτή την περίπτωση λοιπόν των δύο  ήλων ο Λόγος είναι η δύναμη εξήγησης της απόστασης από το θεό προς τον  ανθρωπο.Άρα από τον Ομηρικό δυαλισμό του τελείου κόσμου των θεών και του ηθικώς και νοητικώς ατελούς κόσμου των θνητών,έως τον  τραγικό ηθοποιό που κινείται ανάμεσα στον τέλειο κόσμο των λύσεων και στον ατελή κόσμο των διλημμάτων έως τον Πλάτωνα που τα συμπύκνωσε όλα αυτά επί το νοητικότερον και φιλοσοφικότερον(οι θεοί γίνονται νούς,τα διλήμματα τα λύει η σωκρατική γνώση,στον κόσμο του Αγαθού υπάρχουν όλα όσα τελειοποιούν δυνητικά τον κόσμο της γής)παρατηρούμε την ανθρώπινη προσπάθεια να καταστεί ο κόσμος μας αυτοϋπάρχων ,αποκομμένος από την οντολογική απειρία,πέρα από την εσωτερικότητα και την υπερλογική ενόραση (σύμφωνα με αυτές τις δυνάμεις όλα Είναι πέρα από κάθε σκέψη)έχων δικές του αυτολύσεις από τον κόσμο του Αγαθού έως τον κόσμο των ανθρώπων.Ο ηθοποιός πιστεύει σε όσα μετέπειτα ο Πλάτων θα διατυπώσει επί το φιλοσοφικότερον.Στον κόσμο του Αγαθού υπάρχουν όλα όσα ψάχνω άρα είναι θέμα γνώσης και βούλησης να τα ανακαλύψω και να τα πράξω.Ο Σωκρατικός λόγος που ενώνει όλες τις παραμέτρους της διάστασης  προσπαθεί ακριβώς να καταδείξει ότι δεν χρειάζεται να είμαστε μέσα στο άπειρο όν χωρίς να σκεφτόμαστε,δεν χρειάζεται η παραίτηση στον ενορατικό κόσμο του ήδη υπάρχοντος όπου όλα Είναι και όλα αποκαθίστανται μετά από τις ανακυκλήσεις.Ο Σωκρατικός Λόγος ενώνει τις παραμέτρους του κόσμου μας,το θεό και τον άνθρωπο και προωθεί τον τραγικό ηθοποιό και το θιασώτη της θεωρίας των ιδεών.Ο Λόγος μου καταδεικνύει ότι όλα όσα ψάχνω στη γή μπορώ να τα εύρω στον ουρανό και από εκεί γνωσιολογικά και αξιολογικά να τα μετουσιώσω σε πολιτισμό μέσα στην ευδαίμονα πολιτεία.Ήδη ο ορισμός του Λόγου στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον είναι καταδεικτικός όλων αυτών.
Ο Λόγος δεν θεωρείται ανεξάρτητο οντολογικό μέγεθος ,είναι περιουσία του νοός και είναι σε σχέση με κάτι.Ο Λόγος είναι σε σχέση με το θεό,ο Λόγος είναι ο θεός.Άρα στον πολιτισμό μας κατοχυρώνεται το γεγονός ότι όλοι μας θα πρέπει να κοιτάζουμε τον ουρανό,εκεί υπάρχουν οι λύσεις ,από εκεί θα πρέπει να κατεβαίνουν στη γή.O Παρμενίδης στο έργο του «περί φύσιος»  όταν συζητεί για το Λόγο μας λέει τα εξής πραγματικά χαρακτηριστικά όσο και διαφωτιστικά πράγματα.Το λέγειν αποτελεί μία από τις τρείς πρωταρχικές δυνάμεις  που συνιστούν την ενότητα της ύπαρξης.Συνολικά συζητούμε για το «είναι»,το «νοείν»και το «λέγειν».Από αυτές τις τρείς παραμέτρους προηγείται το είναι διότι βέβαια αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου να υπάρξει η σκέψη και ο λόγος αυτής περί κάποιου πράγματος.Εδώ λοιπόν ο λόγος είναι το τελικό στάδιο έκφρασης και εξωτερίκευσης  του Είναι και του Νοείν.
Σημαντικές πράγματι επισημάνσεις οι οποίες μας βοηθούν να κατανοήσουμε ότι ο Λόγος ως μέγεθος δεν είναι ενορατικό οντολογικό μέγεθος το οποίο είναι ένα με το είναι και ομιλεί περί αυτού εν στιγμή,αντιθέτως είναι συνδυασμός σκέψης και πράξης σε σχέση με μεταβλητές του θεού και του ανθρώπου που ενυπάρχουν στον κόσμο μας.Ο Λόγος λοιπόν είναι ένα καθαρά διαστασιακό μέγεθος το οποίο δεν διαθέτει την οντολογική αμεσότητα αλλά υπάρχει σε σχέση με συγκεκριμένες σκέψεις και πράξεις.Ενώ λοιπόν μέσα στην άπειρη οντολογική συνέχεια οι οντότητες είναι ένα με το  νοείν και τις δυνατότητες έκφρασης αυτού ,άρα είναι το είναι το ίδιο με το νοείν και το πράττειν,στη διάσταση που διασπάται σε θεούς και ανθρώπους ο λόγος πρώτα σκέφτεται το είναι και έπειτα προχωρεί σε κάποιες πράξεις που πηγάζουν από αυτές τις σκέψεις.Με αυτόν τον τρόπο το Είναι των θεών συλλαμβάνεται νοησιοκρατικά μέσα από τη φιλοσοφική συνέχεια και τις φιλοσοφικές κατηγορίες και  μετέπειτα ο άνθρωπος προχωρεί στις ηθικές πράξεις.Ο Λόγος είναι διασπασμένο μέγεθος ,ενώνεται στον άνθρωπο μόνον εάν αυτός καταφέρει και πράξει όσα σκεφθεί.
Η ηθοποιΐα λοιπόν των τραγικών και η θεωρία των ιδεών του Πλάτωνος προβάλλουν  αυτό το λόγο ο οποίος στήριξε και οικοδόμησε τον κόσμο μας μέχρι σήμερα.Απ΄ευθείας οι άνθρωποι δεν μπορούν  να ιδούν τον Ήλιο,το Είναι,το Αγαθό και την Αλήθεια(η καταστρεπτική αυτή αντίληψη η οποία δεν ήταν πάντοτε επικρατούσα στον Ελληνικό πολιτισμό εάν σωστά εξετάσουμε τον οντολογικό λόγο των προσωκρατικών οι οποίοι φαίνεται να συζητούν εν στιγμή ενορατικά για το οντολογικό Είναι(πρβλ,το «περί φύσιος»ποίημα του Παρμενίδου)μπορούν όμως να σκεφθούν ότι στον ουρανό υπάρχουν όλα εκείνα τα υλικά τα οποία εάν διά της σκέψεως συντεθούν ηθικά στη  γή θα δημιουργήσουν την πολιτεία και τον πολιτισμό.Η διάσπαση του ανθρώπου σε σκέψη και πράξη,η αδυναμία των ανθρώπων να κοιτάξουν την αλήθεια θεραπεύεται μέσα από την ηθοποιΐα και τη θεωρία των ιδεών του Πλάτωνος.Ο άνθρωπος του 6ου,5ου και 4ου αι μετά την πρώτη Ολυμπιάδα,ελέγχει τις αδυναμίες του μέσα από το πρότυπο του ηθοποιού αλλά και της θεωρίας των ιδεών,μέσα από την ποίηση και τη φιλοσοφία(οι οποίες αυτές παράμετροι ούτως ή άλλως είναι τρόποι του Είναι μαζί με τις επιστήμες).Είναι αδύνατο να ιδωθεί το Είναι.Ο άνθρωπος του Λόγου δεν καταβάλλεται.Ως ηθοποιός μιμείται ότι φθάνει στον κόσμο των ιδεών και εκεί νοεί όλες εκείνες τις σκέψεις οι οποίες όταν στη γή σταθεροποιηθούν ως ηθικοί κανόνες τον οδηγούν στη συνέχεια,στην ενδελέχεια και στην κάθαρση.Ο φιλόσοφος αδυνατεί να προσεγγίσει εν στιγμή το Είναι.Δεν καταβάλλεται.Σκέφτεται ότι όλα γύρω του αποτελούν τον τρόπο των ιδεών.Σκεφτόμενος τις ιδέες εξηγεί τον κόσμο γύρω του,σκεφτόμενος την τέλεια φύση στον ουρανό όλων των πραγμάτων και προσώπων στη γή οδηγείται σε υψηλό βαθμό αποτίμησης του περιβάλλοντός του.Όπως όλα στον ουρανό αποτελούν αρμονική πολιτεία τοιουτοτρόπως και στη γή μπορεί να ιδρυθεί η ιδανική πολιτεία κ.ο.κ.
Όσο όμως μέσα από τις ένθεες αυτοκρατορίες υπήρχε η ποθητή σχέση ανάμεσα στο βασίλειο του θεού και στο αντίστοιχο του ανθρώπου (πρβλ.Ελέω θεού αυτοκράτωρ Ρωμαίων)δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα εφαρμογής της θεωρίας των ιδεών του Πλάτωνος μέσα στην κίνηση της παγκόσμιας ιστορίας.Ο διαφωτιστικός λόγος αυτό ακριβώς το μοντέλο προσπάθησε ν α διαλύσει.Ο Θεός είναι χαμένος στο σύμπαν(ντεϊσμός)άρα ο άνθρωπος ολομόναχος στη γή μπορεί να ελέγξει διά της τεχνολογίας και της επιστήμης το μικρόκοσμό του.Η Μεταρρύθμιση μέσα από την  αποθέωση της πίστης εσωτερικοποίησε πλήρως το θεό εντός του ανθρώπου,τον κόσμο των ιδεών μέσα στον ανθρωπο ,ο Νίτσε δεν έκανε τίποτε άλλο παρά να είπει τη μεγαλύτερη αλήθεια: «Ο Θεός πέθανε έξω  από εμάς διότι αναστήθηκε μέσα μας».Το μοντέλο της θεωρίας των ιδεών στο σύγχρονο κόσμο πλήρως διαλύθηκε.Πλέον οι τέλειες ιδέες ενυπάρχουν μέσα στα εργαστήρια τεχνολογίας όπου ο μαζάνθρωπος διαμορφώνει την απόλυτη ύλη του μικροκόσμου του,πλέον σε σχέση με αυτή την ύλη και μόνο ζεί.Όσα συλλαμβάνει υπάρχουν μόνο εάν μπορεί να διαμορφωθούν ως μηχανές ή υποκατάστατα μηχανών στα εργαστήρια,αλλοιώς όλα είναι άχρηστα.Ο μαζάνθρωπος του 21ου αι.είναι το άμεσο αποτέλεσμα όλων αυτών.
Ίσως πέρα από το πρότυπο του ηθοποιού του 5ου αι.από την πρώτη Ολυμπιάδα,πέρα από την πρωτότυπη θεωρία των ιδεών του Πλάτωνος,ο σημερινός άνθρωπος  καλείται να υπάρξει οντολογικά σε μία απ΄ευθείας σχέση παιδείας και θέασης του Είναι.Καλείται να ίδει ποια είναι η θέση του κόσμου μας στο συμπαντικό γίγνεσθαι,ποιες οι πραγματικές δυνατότητες του εσωτερικού ανθρώπου ο οποίος υπερβαίνοντας τα διαστασιακά όρια του πλανήτη απελευθερώνεται μέσα στη διηνεκή οντολογική συνέχεια θεώμενος το καθ εαυτό υπάρχον ούτε σε δύο επίπεδα μίμησης,ούτε σε ένα κόσμο πρώτα τέλειο και μετά ατελή.Μπορεί απ΄ευθείας ο φωτισμένος οντολογικά άνθρωπος να μεθέξει της αληθείας εν στιγμή χωρίς να χρειάζεται να μιλήσει,διότι ευρισκόμενος μέσα στο ποτάμι του όντος όλα είναι πέρα από λόγια και πράξεις.Είναι η κίνηση του Τελείου η οποία ούτε με λόγια περιγράφεται και σαν πράξη είναι πέρα από τις πράξεις.Είναι η Τρίτη δύναμη η οποία ενώνει καταργώντας κάθε δυαλισμό,διότι καταργεί τον ίδιο τον άνθρωπο επαναφέροντάς τον στην πρώτη κατάσταση της αγνής δύναμης.

Βασίλειος Μακρυπούλιας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

H πρόσφατη ανάρτηση.

Ποιά ήταν η θρυλική Μ.Ο.Μ.Α;  Πατήσθε στο σύνδεσμο.

Δημοφιλείς αναρτήσεις.