Το Ευαγγέλιο του Μάρκου και το γνωστικό του υπόβαθρο.


To  Ευαγγέλιο του Μάρκου κατά την επικρατέστερη άποψη πιθανόν να γράφηκε στη Ρώμη μετά το μαρτύριο των Αποστόλων Παύλου και  Πέτρου μάλλον πρίν το 70 μ.Χ. Σύμφωνα με τους μελετητές είναι το αρχαιότερο από τα τέσσαρα ευαγγέλια. Είναι το ευαγγέλιο εκείνο το οποίο δεν προϋποθέτει αναγνώστες που να είναι εξοικειωμένοι με την παλαιά διαθήκη και κυρίως απευθύνεται σε χριστιανούς που ζούσαν έξω από την Παλαιστίνη και μάλλον ήσαν πρώην εθνικοί. Πράγματι υπάρχουν σημεία στα οποία φαίνεται ότι ο Μάρκος προσπαθεί να προσεγγίσει πρώην εθνικούς οι οποίοι μεταστράφηκαν ή επρόκειτο να μεταστραφούν στο χριστιανισμό. Διαβάζοντας το ευαγγέλιο του Μάρκου συνειδητοποιούμε ότι επειδή ακριβώς απευθύνεται σε ανθρώπους εκτός Παλαιστίνης οι οποίοι γι αυτό ακριβώς το λόγο( στην Παλαιστίνη δίδαξε ο Ιησούς) δεν άκουσαν το λόγο του θεανθρώπου ο ευαγγελιστής δίδει μεγάλη βαρύτητα στην προσωπικότητα του Ιησού και όχι τόσο στη διδασκαλία του. Τα ρωμαϊκά στρατεύματα προκεμένου να μην προκαλούν το ντόπιο ιουδαϊκό στοιχείο έκανε πολύ διακριτική την παρουσία του στην Παλαιστίνη και μάλλον αυτός ήταν ένας από τους λόγους που άνθισε εκεί το μήνυμα του Ιησού.
Εάν σκεφθούμε ότι ο γνωστικισμός ως κίνημα καλύπτει χρονολογικά την ύπαρξη και εθνικών και χριστιανών, τούτ΄έστιν πολλές δοξασίες των γνωστικών είναι προχριστιανικές, άρα είναι φυσικό να επηρέασαν μετά τους εθνικούς και τους χριστιανούς, ο Μάρκος προσπαθεί με το ευαγγέλιό του να συζητήσει κυρίως τη  θαυματουργική εξουσία του Υιού του Θεού, δηλαδή του Μεσσία,ο οποίος διώχνει το σατανά και ελευθερώνει τους ανθρώπους από τη δουλεία τους σε αυτόν. Η νοηματοδότηση της εννοίας «σατανάς» είναι αρκετά συγκεκριμένη στο κατά Μάρκον Ευαγγέλιον : (Κεφ,1,6-8)«Και ήταν ο Ιωάννης ντυμένος με ρούχο από τρίχες καμήλας και με ζώνη δερμάτινη γύρω από τη μέση του και και έτρωγε ακρίδες και μέλι από αγριομέλισσες/και κήρυττε λέγοντας : έρχεται ο ισχυρότερος από εμένα ύστερα, του οποίου δεν είμαι ικανός να σκύψω και να λύσω το λουρί των υποδημάτων του/εγώ σας βάφτισα σε νερό αυτός όμως θα σας βαφτίσει μέσα σε Πνεύμα Άγιο». Η νοηματοδότηση είναι σαφής, το καλό είναι το πνεύμα, το οποίο οδηγεί σε θεϊκά επίπεδα τον άνθρωπο, σατανάς είναι η εμμένεια στην ύλη, στο Εδώ σε σχέση με το Εκεί. Ούτως ή άλλως στο κεφ.9 η ύλη αποσυμβολοποιείται τελείως ως κάτι το περιττό ή τουλάχιστον κακό ως αντίθετο του πνεύματος που είναι το καλό, ως συνέπεια  αυτού το πνεύμα απόλυτα θεωρείται ως ο τέλειος κόσμος του θεού τον οποίο εννοιακά έχουμε στο νού μας.
Αναφέρεται : « και αν σε σκανδαλίζει το χέρι σου απόκοψέ το…και αν το πόδι σου σε σκανδαλίζει απόκοψέ το,είναι καλό για σένα να εισέλθης χωλός στη ζωή, παρά να έχεις και τα δύο πόδια σου και και να ριχθείς στη γέεννα». Η ζωή είναι πνεύμα ουρανού και παραδείσου, άρτιος είναι ο άνθρωπος όταν ως πνεύμα ολοκληρωθεί προς τη Βασιλεία του Θεού. Ή ύλη είναι ανάμνηση θεϊκής δημιουργίας όμως ο άνθρωπος θα πρέπει να ξεπεράσει την στερεή σωματική ύλη η οποία αποξενώνει τον άνθρωπο από τον ουρανό και τον σκλαβώνει στη γή και στα πάθη. Ο χριστιανός επιβάλλεται να ζή εν πνεύματι θεού έχοντας το πνευματικό σώμα πρό της πτώσεως, ελέγχοντας τον πνευματικό εαυτό του με τον οποίο και θα εισέλθει στη Βασιλεία των Ουρανών.
Αποτελεί βασικό δόγμα των γνωστικών ότι η ύλη είναι το κακό, οντότητα πλήρως απομακρυσμένη από το θεό. Αυτό το οποίο είναι το καλό και σε οδηγεί ως αγαθό στο θείο κόσμο είναι το πνεύμα. Το πνεύμα στους γνωστικούς είναι δύναμη διασκεπτική και αναμνησιακή η οποία συλλαμβάνει τον αληθινό και αγαθό θεό ( αν και αυτός ο θεός σύμφωνα με τους γνωστικούς δεν δημιούργησε τον κόσμο). Σε αυτό το σημείο πίσω από τη μεγάλη αντίθεση υπάρχει μία μεγάλη συμπορεία ανάμεσα στο Μάρκο και στους Γνωστικούς. Αναμφίβολα για τον ευαγγελιστή ο κόσμος επλάσθη από το δημιουργό θεό όμως ο Ιησούς ξεπέρασε τον κόσμο και δυνάμει οδηγεί και πάλι τον άνθρωπο στο απολεσθέν κατ΄εικόνα. Ο Μάρκος είναι σαφής : (κεφ,8, 36) «διότι τι θα κερδίσει ο άνθρωπος εάν κερδίση όλον τον κόσμο , απολέσει όμως την ψυχή του». Η νοηματοδότηση του Μάρκου συμπορεύεται με αυτή των Γνωστικών. Ο κόσμος ( ασχέτου του γεγονότος ποιος τον δημιούργησε) είναι πεπτωκυία ύλη, προϊόν το οποίο δεν ωφελεί τον άνθρωπο. Και διότι το πνεύμα είναι αλλού, αλλά επειδή επίσης ό,τι συλλάβουμε ως αλήθεια μας οδηγεί στον κόσμο  του πνεύματος. Άρα η γέφυρα του κόσμου αποτελεί ένα δημιούργημα το οποίο θα πρέπει να υπερβαθεί  προκειμένου ο άνθρωπος να οδεύσει προς τον κόσμο της Αληθείας. Το οντολογικό τοίχωμα διαμορφώνεται από κοινού για το Μάρκο και τους Γνωστικούς. Ο κόσμος και η ύλη είναι προπέτασμα το οποίο θα πρέπει να διαλυθεί προκειμένου  ο  άνθρωπος να ίδει την αλήθεια. Ο κόσμος επειδή συσσωρεύει ύλη και σκλαβώνει τους ανθρώπους λόγω αυτού του ιδιοτύπου πλούτου θα πρέπει να ξεπερασθεί.
Σύμφωνα με τους Γνωστικούς ο αληθής και πραγματικός θεός δεν εδημιούργησε αυτόν τον κόσμο, διότι αποκλείεται ο αγαθός και καλός θεός να δημιούργησε το κακό(που είναι ο κόσμος). Η προσπάθεια του Μάρκου είναι συνεχής προκειμένου επίσης να καταδείξει ότι ο αχώρητος παντί εχωρήθη ως τέλειος μέσα στον ατελή κόσμο. Η αξιολογική διαφοροποίηση του Ιησού ως Υιού καλού  και κόσμου πεπτωκότος είναι κοινή στον Μάρκο και στους Γνωστικούς. Πηγάζει από την ούτως ή άλλως υφισταμένη δυαλιστική θέαση ( η οποία ανιχνεύεται και στους γνωστικούς και στο Μάρκο)του καλού  πνεύματος του ανωτέρου θεού(ο οποίος στους χριστιανούς και υπό προϋποθέσεις στους γνωστικούς  ενσαρκώνεται (φαινομενικά στους γνωστικούς )στον Ιησού) και του κακού μαζοποιητικού υλικά κόσμου. Το αξιολογικό ζεύγος εργάζεται ικανοποιητικά και στους γνωστικούς και στο Μάρκο χαράσσοντας την τελική οντολογική δομή. Ο κόσμος του Θεού είναι ο τέλειος κόσμος επειδή ως πνεύμα ταυτίζει το νοείν και το είναι, σε αντίθεση με τον υλικό κόσμο της φθοράς και της πεπερασμένης ζωϊκής δυνατότητας. Άρα ο άνθρωπος θα πρέπει( και το μήνυμα αυτό είναι κοινό και αξιολογικά ηθικό) να ακολουθήσει την κλίμακα των αξιών προς τον ουρανό. Εκεί αρχίζει ο καλός κόσμος υπό την έννοια ότι εκεί υφίσταται το πνεύμα το οποίο ταυτίζει το θέλω  με το Είμαι και το Είναι.
Σύμφωνα με τους γνωστικούς ο αιών Σοφία ο  οποίος είχε εκπέσει από τη θεϊκή επικράτεια του τελείου Όντος αιχμαλωτίσθηκε και φυλακίσθηκε στο δικό μας κατώτατο και υλικό κόσμο, μάλιστα σε σώματα ανθρώπων. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε την πίστη των Γνωστικών ότι όλα μία ημέρα θα χαθούν, έμψυχα και άψυχα όντα, το μόνο έμβιο ον το οποίο θα συνεχίσει το συμπαντικό ταξείδι του είναι ο άνθρωπος, μιάς και ο άνθρωπος περιέχει μέσα  του μία από τις θεότητες οι οποίες είναι υπεύθυνες για τη μορφική και ειδολογική συνέχεια του όντος. Ο άνθρωπος από αυτή την άποψη έχει ενεργό πορεία μέσα στο ον, και σε αυτό το σημείο θα θυμηθούμε τη θυσία του Ιησού, η οποία  καθοδήγησε τους ανθρώπους  προς την πλέον δημιουργική και αξιολογική οντολογική πορεία. Σύμφωνα λοιπόν και πάλι με τους γνωστικούς οι άνθρωποι έχοντας μέσα τους τη θεϊκή σπίθα επιθυμούν διακαώς να διαφύγουν από αυτόν τον κόσμο και να αγγίξουν τα ανώτερα μεταφυσικά επίπεδα να βυθιστούν στον ανώτερο οντολογικό και πραγματικό θεό. Οι άνθρωποι λοιπόν σύμφωνα με τους στωϊκούς δεν είναι απλά ζωντανά πλάσματα(όπως τα ζώα) όπως τα  υπόλοιπα απλά ζώα προορισμένα απλά να γεννηθούν και να  πεθάνουν. Επειδή ακριβώς ο άνθρωπος φέρει θείες μορφές μέσα του, τους περιφήμους αιώνες, προορίζεται ως κληρονόμος μιάς ανωτέρας οντολογικής κατάστασης  πέρα  από την υλική και πρόσκαιρη γήϊνη πραγματικότητα. Ο άνθρωπος φαντάζει στους γνωστικούς να διαθέτει την εσωτερική αθάνατη φλόγα της αθανασίας η οποία θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε ότι στους χριστιανούς αποτελεί την ψυχή η οποία εντός του ανθρώπου φιλοξενεί τις ανώτερες θείες δυνάμεις και  εντυπώσεις.
Ο  Μάρκος σαφέστατα θεωρεί ότι κατά παρόμοιο τρόπο  ο άνθρωπος είναι δημιουργημένος έχοντας μέσα του τη θεία εκείνη πνοή η οποία τον προορίζει για το Βασίλειο του Θεού. Η παραδοχή στο κεφ,1,1 είναι σαφής : «Και μία φωνή έγινε από τους ουρανούς «εσύ είσαι ο Υιός μου ο Αγαπητός σε εσένα ευαρεστήθηκα». Εάν απλά οι γνωστικοί έβλεπαν μέσα στον άνθρωπο τη θεία εκείνη σπίθα και πνοή η οποία όταν εκλείψει το ανθρώπινο σώμα θα οδηγήσει τον άνθρωπο στον ουράνιο κόσμο της αληθείας οι χριστιανοί προωθούν αυτή την πίστη στον ουράνιο χαρακτήρα του ανθρώπου ακόμα παραπέρα. Ο άνθρωπος είναι ο θεός που κατέβηκε στη γή και ενσαρκώθηκε, άρα δεν φέρει απλά τη θεία σπίθα εντός του αλλά φέρει τη μορφή και το είδος του θεού ώστε να επιτύχει το κατ΄είκόνα και το καθ΄ομοίωσιν. Η πίστη επίσης του Μάρκου στο βαθύτερο ενδελεχειακά και εσωτερικά  ανθρώπινο εαυτό τονίζεται στην περίφημη στιγμή της θεραπείας του παραλυτικού της Καπερναούμ. Εκεί σαφώς διαχωρίζεται η ανθρώπινη εξωτερικότητα από την ανθρώπινη εσωτερικότητα.Ο άνθρωπος εξωτερικά διά των αισθήσεων επικοινωνεί με τον αισθητό και εμπειρικό κόσμο. Οι πέντε αισθήσεις αυξάνουν την εμπειρία και καθηλώνουν τον άνθρωπο στο Εδώ. Η νόηση είναι αυτή η οποία συνδέει τον άνθρωπο ενορατικά με το θείο κόσμο αποκαλύπτοντας τις κρυφές ανθρώπινες δυνατότητες της πίστης και της βούλησης, της προσευχής και της θείας σκέψης. Ο άνθρωπος δύναται με τη σκέψη να καθαρίσει τον εαυτό του(μέσα από τις ανάλογες πράξεις) και με αυτόν τον τρόπο να ενωθεί εσωτερικά με το θεό. Η Θεία φύση του ανθρώπου αποθεώνεται στη θεραπεία του παραλυτικού της Καπερναούμ μιάς και δεν τονίζεται η σωματική θεραπεία αλλά η ψυχική καθαρότητα, αυτή  είναι που εσωτερικά συνδέει τον άνθρωπο με το θείο βάσει της θείας φλόγας και δύναμης που ενυπάρχει εντός του ανθρώπου. Αυτή η εσωτερική δύναμη αποκαθιστά τον παραλυτικό πνευματικά άνθρωπο και τον προχωρεί προς την αιωνιότητα της Βασιλείας του Θεού. Ας θυμηθούμε τα λόγια του Ιησού : (2,9) «τι είναι ευκολότερο να είπω στον παράλυτο: σου συγχωρούνται οι αμαρτίες ή να πώ «σήκω και  πάρε το κρεββάτι σου και περιπάτει;». Ο διαχωρισμός ανάμεσα στον αισθητικό άνθρωπο, τον υλικό άνθρωπο και τον πνευματικό άνθρωπο μεταφέρεται και στο Ευαγγέλιο του Μάρκου. Ο άνθρωπος ελέγχοντας τη θεία δύναμη μέσα του, όπως αυτή είναι κατατεθειμένη στην ψυχή του, εσωτερικά επικοινωνεί με το θείο ώστε ταυτίζει το Είναι του με τη βούλησή του. Εξάλλου αυτός ήταν και ο  λυτρωτικός σκοπός του Ιησού: Να καταδείξει μέσω της εσωτερικής αφύπνισης τη δύναμη της ανθρώπινης ταύτισης του θέλω και αποκτώ, του λέγω και πράττω, της συνέπειας των λόγων και των έργων, του νοείν και του βουλητικού Είναι. Σε κάθε περίπτωση η πνευματικοποίηση του ανθρώπου στα  πλαίσια της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας αποτελεί μεγάλο επίτευγμα των θεωριών εκείνων που ανέδειξαν το θείο ανθρώπινο χαρακτήρα.
Η έννοια της γνώσης κατέχει ξεχωριστή θέση στους γνωστικούς( σε αυτή εξάλλου οφείλουν και το όνομά τους). Ποιος όμως είναι ο χαρακτήρας της γνώσης στους γνωστικούς; Σε κάθε περίπτωση είναι η μεταφορά στον ανθρώπινο νού όλων εκείνων των οντοτήτων οι οποίες δύνανται να παράσχουν θεωρητικό και πρακτικό φωτισμό προς τον άνθρωπο στην πορεία του προς τον έσχατο και μόνο Θεό, προς τη μόνη επέκεινα πραγματικότητα. Ή γνώση όμως στους Γνωστικούς είναι αδύνατο να αποκτηθεί σε αυτόν τον κόσμο και από πηγή αυτού του κόσμου. Διότι όπως ήδη είπαμε αυτός ο κόσμος είναι κακός, και μάλιστα εικόνα και προσωποποίηση του κακού.Άρα η γνώση στον άνθρωπο και σε αυτή τη διάσταση θα έλθει από εξωτερική πηγή. Παρατηρούμε ότι το Είναι του Επέκεινα διαχωρίζεται από το Είναι αυτού του κόσμου-τη στιγμή που ο σημερινός κόσμος, ο κόσμος του διαφωτισμού, ταυτίζει το Είναι της αληθείας με το Είναι του μικροκόσμου που  ζούμε περιορίζοντας ασφυκτικά τις οντολογικές λύσεις του ανθρώπου. Άρα οι γνωστικοί κρατούν ανοικτές τις πύλες του  Όντος για τον άνθρωπο και την πορεία του προς  την Αλήθεια.Ποιόν βέβαια θα συναντήσει στο σύμπαν ως φορέα της αληθείας; Σε γνωστικές τάσεις οι οποίες αναπτύχθηκαν μέσα σε χριστιανικά καλούπια ο οντολογικός και υπεργήϊνος Ιησούς Χριστός είναι αυτός ο οποίος μεταφέρει την αλήθεια μιάς και τη φέρει από το Είναι, από τον κόσμο του Είναι εις τον οποίο πραγματικά ανήκει.Εννοείται ότι οι Γνωστικοί είναι συνεπείς διότι θεωρούν ότι ο Ιησούς είναι αδύνατον να ενσαρκώθηκε στον κόσμο  του κακού, υποχωρώντας τόσο πολύ από τον κόσμο  του καλού, εις τον οποίο ανήκει, προδίδοντας τόσο πολύ τις δικές  του αρχές και αξίες. Ομιλώντας απλά οι γνωστιοί σε αυτό το σημείο ομοιάζουν με τον άνθρωπο εκείνο τον συντηρητικό και σοβαρό ο οποίος σε καμμία των περιπτώσεων δεν θα πήγαινε σε κακόφημο μαγαζί για να μην τον παρεξηγήσει κανείς.Βέβαια για αυτό το λόγο αρνήθηκαν πεισματικά κάθε πραγματική ενσάρκωση του Ιησού, και διεκήρυξαν ότι το σώμα του ήταν μόνο φάντασμα και αυτός φαινόταν να κατέχει την ανθρώπινη μορφή (δοκητισμός). Σε κάθε περίπτωση αυτή η διαχώριση ανάμεσα στο φαίνεσθαι και στο Είναι-η οποία ίσως προαναγγέλλει τη μετέπειτα Χουσέρλεια φαινομενολογία- οδηγεί σε  ένα σημαντικό πράγματι συμπέρασμα. Σημαντική δεν είναι τόσο η ενσάρκωση του Ιησού-η οποία για όσους την πιστεύουν σε κάθε περίπτωση αποτελεί μέγα και παράδοξο μυστήριο-δηλαδή σημαντική δεν είναι η μορφή του Ιησού, αλλά το είδος, τα μηνύματα οι ιδέες και οι αξίες που διεκήρυξε.  Για τους γνωστικούς ο Ιησούς ερχόταν από τα βάθη του σύμπαντος κομίζοντας αλήθειες σωτηριώδεις για τον άνθρωπο. Ήταν ένας Αιώνας φορέας του χρόνου και των οντολογικών μηνυμάτων αυτών που απελευθερώνουν πράγματι τον άνθρωπο. Συγκεκριμένα η  ταύτιση των λόγων και πράξεων του Ιησού, η ταύτιση της Βούλησης με την Πίστη, η συνέπεια ανάμεσα στα λόγια και στα έργα, τελικά η απόλυτη συμμετρία ανάμεσα στο Είναι και στο Γίγνεσθαι θεωρήθηκε από τους Γνωστικούς ότι αποτελεί δυνάμεις του καλού οι οποίες απελευθερώνουν δυνάμεις του ανθρώπου οι οποίες δύνανται να οδηγήσουν το Υποκείμενο στους πρώτους  και αναλλοίωτους Αιώνες της Γνώσης και της Αληθείας.
Ο Μάρκος προσπελαύνει κατά παρόμοιο τρόπο το μείζον θέμα της Γνώσης θεωρώντας τον Ιησού φορέα όχι της αφηρημένης Γνώσης αλλά της απολύτως συγκεκριμένες αυτής που μεταφέρει εντός της ανθρώπινης πράξης κάθε σκέψη και θεωρία συνδέοντας τη γνώση με τη βούληση και την πίστη με την πράξη. Συζητούμε για την ολοκληρωμένη οντολογική Γνώση η οποία μεταφέρει στους ανθρώπους τον τρόπο του Όντος πώς δηλαδή να ταυτίζουν το νοείν με το Είναι κάνοντας πράξη ό,τι σκεφθούν. Στο κεφ,3,1-6, διαβλέπουμε όλο το μεγαλείο αυτής της οντολογικής γνώσης που ανιχνεύεται στο Μάρκο. Συγκεκριμένα στη θεραπεία στη Συναγωγή του ανθρώπου με το ξερό χέρι ο Ιησούς μεταφέρει την πλέον υψηλή μορφή αρχέγονης –αλλά δυστυχώς τόσο ξεχασμένης – γνώσης. Η θεραπεία είναι δομημένη σε δύο σκηνές. Από τη μία έχουμε τη συμβολοποίηση της αγνοίας στο πρόσωπο των σκληροκάρδων Φαρισαίων –η άγνοια έχει να κάνει με το οντολογικό κλείσιμο του μυαλού και της καρδιάς των ανθρώπων- από την άλλη έχουμε το σπάσιμο των κανόνων εκ μέρους του Ιησού και τη θεραπεία εν τη ημέρα του Σαββάτου- ο άνθρωπος ο οποίος απελευθερώνεται από τις γήϊνες συμβάσεις είναι αυτός που απελευθερώνεται στο ον και στα δώρα του ένα εκ των οποίων είναι και η ανωτέρα Γνώσις. Σε αυτό το σημείο ο Μάρκος θεωρεί τον Ιησού ως εξωτερική πηγή γνώσης, υπερβατικής γνώσης, η οποία μεταφέρει στους γηΐνους ανθρώπους την πλέον βαθιά γνώση του  Είναι.Μέσα από το σαφές μήνυμα  ότι η γνώση έρχεται όταν διαλυθούν οι γήϊνες φυλακές όλων των τύπων και ο άνθρωπος απελευθερωθεί οντολογικά, ανοίγοντας τον εαυτό του σε αυτό που ο μέγας Χάϊντεγγερ ονόμασε ξέφωτο του Είναι.
Ας επιστρέψουμε στη θεραπεία του χωλού ανθρώπου. Ας διαβάσουμε προσεκτικά το κείμενο: « Και αφού τους κοίταξε γύρω με οργή , λυπημένος συγχρόνως για την πώρωση της καρδιάς τους  λέει στον άνθρωπο: «Έκτεινε το χέρι σου», και το εξέτεινε και αποκαταστάθηκε το χέρι του. Η πρώτη αυτή βαθμίδα γνώσης έρχεται εξωτερικά από τον υιό του θεού(σύμφωνα με τους χριστιανούς) ή από ένα σημαντικό οντολογικό αιώνα (σύμφωνα με τους γνωστικούς). Η γνώση αυτή είναι ο συνδυασμός θεωρίας και πράξης, ανάμνηση της πραγματικότητας ότι μέσα στην κίνηση του όντος δεν διαχωρίζονται οι δυνάμεις αλλά είναι και ως τέτοιες την ίδια στιγμή οι ίδιες δυνάμεις συνδυάζουν αυτό που  θέλω (βούληση) με την πραγματοποίησή του( πράξη). Αλλοιώς νοείν της πράξης και το Είναι της πράξης μπορεί να συνδυασθούν εάν ο άνθρωπος βυθισθεί στο όν, αυτό το βύθισμα το είπανε πίστη.
Το επόμενο στάδιο γνώσης επηρεάζει το ίδιο το παθόν άτομο. Είναι μία βαθιά ανάμνηση όλης της πορείας από τον ουρανό προς τη γή, από τον ουρανό έως την κοιλία της μητρός και του τρόπου δημιουργίας του ατόμου. Ο άνθρωπος θυμάται τον τρόπο που πλάσθηκε αυτός και το σώμα του λόγω της εξωτερικής πηγής(Ιησούς) που μαιευτικά και όχι μόνο τον καλεί σε αυτό το γνωσιολογικό ξύπνημα. Απελευθερώνει τις δυνάμεις αυτοδημιουργίας και αποκαθιστά σωματικές και πνευματικές ζημίες στον εαυτό του. Αυτή η γνώση είναι βαθύτατα εσωτερική και σε σχέση με το ον ως τέτοιο, απελευθερώνει τον άνθρωπο και τον επαναπροσδιορίζει μέσα στην βαθυτάτη εσωτερική πορεία του προς το  άπειρο.Σε κάθε περίπτωση και στους Γνωστικούς αλλά και στο Μάρκο διαβλέπουμε ότι η Γνώση δεν είναι εκείνο το θεωρητικό κατασκεύασμα το οποίο έχει επικρατήσει στις ημέρες μας μέσα από το στείρο επιστημονισμό και τη στείρα αποστήθιση γνώσεων τεχνολογικών και μη οι οποίες θεωρείται ότι βοηθούν τον άνθρωπο στη ζωή του. Η Γνώση είναι και στους μεν (γνωστικοί) και στο δε (Μάρκο) βιωματική διά της θεωρίας. Ο άνθρωπος διά της γνώσεως προσαρμόζεται εσωτερικά στην κίνηση του αοράτου, διαπλάθει ανάλογα το χαρακτήρα του, γνώση είναι απελευθέρωση βαθυτάτων εγγενών δυνάμεων του νοός και της ψυχής αλλά και του σώματος προκειμένου ο άνθρωπος να προχωρήσει προς την οντολογική αποκατάσταση.Είναι χαρακτηριστική η φράση του Μάρκου (3,11) «και τα πνεύματα τα ακάθαρτα όταν τον έβλεπαν έπεφταν μπροστά του και έκραζαν λέγοντας : «εσύ είσαι ο Υιός του Θεού». Εάν σκεφθούμε ότι οι Γνωστικοί επεδίωκαν την ανωτέρα μορφή γνώσης για τον άνθρωπο η οποία θα τον βελτίωνε ώστε να οδεύσει προς οντικάς οδούς ο Μάρκος δίδει την ανωτέρα μορφή γνώσης, προσωπικής γνώσης. Ο άνθρωπος πλέον μπορεί να γνωρίσει εκ του συγκεκριμένου προσώπου  του Ιησού την αλήθεια και όχι διά μέσου κάποιας άλλης αφηρημένης οντολογικής δύναμης. Σε κάθε περίπτωση ο Μάρκος ολοκληρώνει την έξωθεν γνώση η οποία πλέον παρέχεται ως δύναμη βιωματικής πράξης στον άνθρωπο απ΄ευθείας από τον ενσαρκωθέντα θεάνθρωπο.Η γνώση σταματά πλέον να χαρακτηρίζεται ως εννοιακό αγαθό ολίγων, ως αναμνησιακό γεγονός ακόμη ολιγοτέρων,ή ως κατηγοριακό η παρατηρησιακό γεγονός. Είναι εξόχως βιωματική, προσφερομένη από αυτόν που οι ίδιοι οι Γνωστικοί είχαν χαρακτηρίσει ως ανώτερο οντολογικό Αιώνα.
Η έννοια της σωτηρίας στους γνωστικούς πλησιάζει περισσότερο προς την αρχαιοελληνική θεώρηση η οποία  έβλεπε τη σωτηρία περισσότερο ως γνωσιολογικό γεγονός παρά ως ηθικό. Αυτά τα δύο όμως επικοινωνούν όμως και οι Γνωστικοί θεωρούν ότι το θεϊκό πύρ που υπάρχει μέσα στους ανθρώπους απελευθερώνεται μέσω της οντολογικής εσωτερικής γνώσης η οποία καταδεικνύει στον άνθρωπο την οδό της επιστροφής. Η απελευθέρωση σε κάθε περίπτωση από αυτόν τον υλικό και πεπτωκότα κόσμο μπορεί να επέλθει μέσα από τη βαθυτάτη μυστικιστική γνώση η οποία όμως συνεπάγεται και την απαραίτητη εσωτερική πράξη του ανθρώπου. Σε κάθε περίπτωση η γνώση καθίσταται δομικό χαρακτηριστικό και σωτηριώδες, τοποθετείται μάλιστα σε συγκεκριμένη μάλιστα οντολογική κλίμακα.  Η σωτηριώδης Γνώση δεν είναι κάτι το εξωτερικό αλλά αποτελεί βαθιά εσωτερική παράμετρο. Ο άνθρωπος διά της γνώσης ενώνεται με τους ανωτέρους Αιώνες και διά της γνωστικής πράξης προχωρεί προς την οδό του Όντος. Η γνώση λοιπόν σταματά  να αποτελεί φιλοσοφικό γεγονός και αθροίζεται ως ανάμνηση και πράξη. Ως βούληση και πίστη.
Ο Μάρκος (4,35-41) συνδέει χαρακτηριστικά τη βούληση με την πίστη, αναδεικνύει τη Γνώση ως συνδυαστικό γεγονός  ανάμεσα στη σκέψη και στην τελική πράξη. Ο Ιησούς σηκώθηκε, επετίμησε τον άνεμο και είπε στη θάλασσα: «Σώπα και φιμώσου».Ο άνεμος κόπασε και έγινε μεγάλη γαλήνη. Ο Ιησούς αναφέρθηκε στους μαθητές: «γιατί είσθε δειλοί και ακόμα δεν έχετε πίστη;».Παρατηρούμε ότι συμπίπτει η προσωπική βούληση και πίστη με τη γνώση, ώστε ο άνθρωπος να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στον κόσμο του Είναι.Οι μαθητές φοβήθηκαν και αναρωτήθηκαν μεταξύ τους ποιος είναι  άραγε αυτός τον οποίο ακόμα και η θάλασσα τον υπακούει. Ο επαναπροσδιορισμός της Γνώσης είναι σημαντικός στον Μάρκο.Ο άνθρωπος ζεί μέσα σε ένα ευρύτερο κόσμο του Είναι και καλείται σε αυτόν να προσδιορισθεί. Αυτές τις δυνάμεις αυτού του κόσμου προσπαθεί να θυμηθεί, να πεισθεί σε αυτές και να τις πράξει. Ώστε  η Γνώση είναι ο προσδιορισμός του ανθρώπου μέσα στο οντολογικό Είναι διά του προσωπικού παραδείγματος του Ιησού. Σε κάθε  περίπτωση η σφραγίς όλων αυτών με το σταυρικό θάνατο και την ανάσταση του Κυρίου απέδειξαν ότι ο άνθρωπος είναι μέρος του Είναι αρκεί να οδηγηθεί στη γνώση, ανάμνηση και πράξη αυτού.

Βασίλειος Μακρυπούλιας, δρ.φιλοσοφίας.

H πρόσφατη ανάρτηση.

Καλεντερίδης: Η πατσαβούρα της Συμφωνίας των Πρεσπών και η εντολή Μέρκελ σε Τσίπρα: «Πάρε συντάξεις, δώσε…»

16/11/2018   pitsiriki1 Είναι τραγικό να βλέπεις τους Σκοπιανούς να εξευτελίζουν τη χώρα σου. Όταν υπογραφόταν η επαίσχυντη και προ...

Δημοφιλείς αναρτήσεις.