Η ιδανική Πλατωνική Πολιτεία.



Στο περίφημο σύγγραμμά του «Πολιτεία»ο θεμελιωτής  της αρχαίας έλλογης ελληνικής φιλοσοφίας  Πλάτων,εγκαθιδρύει ένα μοναδικό πολιτειακό σύστημα το οποίο είναι διαχρονικό διότι στηρίζεται στο ένα Αγαθό του Ωραίου καθώς και στις τέσσαρες αρετές που πηγάζουν από αυτό.Στη δικαιοσύνη-ως εσώτερη ανθρώπινη ισορροπία μεταξύ σώματος και πνεύματος-στη σοφία για το νού,στη σωφροσύνη για το σώμα και στην ανδρεία για την ψυχή.
Ο τρόπος θεμελίωσης της Πλατωνικής Πολιτείας αποτελεί τη μόνη λύση στο σημερινό χάος της δήθεν οικουμενικής κοινωνίας,είναι ένα αιώνιο σύμβολο για το πώς οι άνθρωποι θα ενωθούν παράγοντας μέσα από τα «κνίσματα»(κομμάτια)της σωματικής τους ύπαρξης τον ένα και πραγματικό εαυτό τους ο οποίος είναι πραγματική μίμηση αγαθού.Επίσης ο διάλογος αυτός διαβαθμίζει σωστά την ανθρώπινη ύπαρξη βάσει της αρετής και των προσόντων που ο καθένας κατέχει καθώς και βάσει της οντικής αποστολής που ο καθένας υπηρετεί,ώστε οι φιλόσοφοι –βασιλείς να καθοδηγούν την πορεία των ανθρώπων προς το φώς του  σπηλαίου και όχι οι αδαείς θαυματοποιοί οι οποίο διατελούν-χωρίς να το γνωρίζουν- σε πλήρη άγνοια.
H Πολιτεία μεταφέρει όλη τη σοφία του σύμπαντος στην ανθρώπινη κοινωνία.Όπως Ο Θεός δημιουργεί τη φύση και μέσα από αυτή τον άνθρωπο,όπως ο ήλιος δίνει ζωή στο ύδωρ και αυτό ζωοποιεί τη γή,τοιουτοτρόπως ο ανθρώπινος νούς μέσα από την ψυχή μπορεί να φθάσει σε ένα ανώτερο τρόπο βιώματος.Η ανθρώπινη κοινωνία αποτελείται από ανθρώπους οι οποίοι ανακαλύπτουν το ρόλο τους μέσα από τη μέθεξη της αρετής.Κάποιοι ομοιάζουν στον ήλιο προκειμένου να φωτίζουν την πόλη στο δρόμο προς το αγαθό-φιλόσοφοι βασιλείς-κάποιοι έχουν σαν το ύδωρ ψυχική δύναμη και αυτογνωσία ώστε να φυλάττουν και να αυξάνουν τα κεκτημένα -φύλακες επίκουροι-και υπάρχουν και οι πολίτες που σαν τη γη παράγουν σταθερό έργο που συντηρεί την κοινωνία-δημιουργοί.

Στο παραπάνω σχήμα η πρώτη παράμετρος επειδή μεταφέρει μηνύματα του αγαθού καθοδηγεί την τελευταία παράμετρο η οποία μέσα από την κατάλληλη παιδεία μπορεί να έλθει στη θέση του ήλιου καθοδηγητή(ο δημιουργός να γίνει βασιλέας-φιλόσοφος).Όλα στην Πλατωνική πολιτεία υπόκεινται στο Αγαθό και στη μελέτη του.Τίποτε δεν νοείται ανεξάρτητα από την παιδεία αυτού.
Η κεντρική αρετή που χαρακτηρίζει την ιδανική Πλατωνική Πολιτεία και την κοινωνική της κινητικότητα είναι η δικαιοσύνη.Ο τελικός ορισμός της δικαιοσύνης στην Πλατωνική Πολιτεία είναι ο περίφημος ορισμός του Σωκράτη «το τα αυτού πράττειν».Ο φωτισμένος άνθρωπος έχει τόσο πολύ καταλάβει τον τρόπο που κινείται η σοφία του όλου ώστε κρατά σε ισορροπία όλα τα μεγέθη που αποτελούν αυτό το όλο.Ο νούς είναι σε ισορροπία με την ψυχή και το σώμα,όπως και ο κυβερνήτης με την πόλη και τους πολίτες.Η δικαιοσύνη στον Πλάτωνα δεν έχει καμμία σχέση εννοιακή με την Αριστοτελική-την οποία ξέρουμε και εμείς σήμερα-είναι μάλλον αιτία της.Η Πλατωνική δικαιοσύνη είναι ένα απόλυτα εσωτερικό μέγεθος που διασφαλίζει τη σωστή οντική κίνηση όλων των φορέων-ανθρώπων και ιδεών και πράξεων.
Όλα κινούνται πάνω στην παρακάτω περίφημη φράση του Ηρακλείτου «Ο ήλιος δεν θα ξεπεράσει ποτέ το μέτρο.Αλλοιώς οι Ερινύες ,οι βοηθοί της δικαιοσύνης θα τον εύρουν και θα τον οδηγήσουν στην τροχιά του».Ο αδαής δεν θα κρίνει τον πεπαιδευμένο αλλά θα καθοδηγηθεί από αυτόν.Ό,τι γίγνεται υπηρετεί το Εγώ και τους άλλους και την Ιδέα.Η αυτογνωσία ισορροπεί τον άνθρωπο και τον οδηγεί στην δόμηση της ιδανικής πολιτείας.Το άξιο άνω έλκει και αξιώνει το κάτω και μέσα από την τέλεια κυκλική κίνηση των αρετών δημιουργείται η ιδανική πολιτεία.
Από εκεί  και πέρα μέσα στο Πλατωνικό αυτό σύγγραμμα δίδονται οι τρόποι δόμησης της ιδανικής πολιτείας σε διαρκή αναφορά με  το πώς θα διαρθρωθεί το Πλατωνικό αυτό ονειρικό  μέγεθος.Όλα είναι θέμα παιδείας,ανώτερης παιδείας,η οποία θα προωθεί τη γνώση του Αγαθού και όχι κατωτέρων οντοτήτων.Ο Όμηρος εξοβελίζεται από το Πλατωνικό ιδέωδες σύστημα επειδή διδάσκει ένα κατώτερο τύπο θεών,τη στιγμή που ο Σωκράτης προώθησε την ανώτερη άποψη του νοερού θείου.Το πάσχειν προτιμάται από την καλοζωΐα διότι αφυπνίζει και ωριμάζει τους πολίτες.Προωθείται ό,τι ωφελεί και όχι ό,τι αρέσει.
Η Πολιτεία του Πλάτωνος είναι η οδός προς το φώς και άρα είναι ο τρόπος εξόδου από το σπήλαιο στο οποίο τώρα ζούμε.Είναι μία κληρονομιά που θα αποτιμηθεί από τους μορφωμένους Έλληνες όταν αυτοί κουρασμένοι  από τους διαφόρους τύπους σαν τον Μέλητο και τον  Άνυτο αναζητήσουν το Σωκράτη.



                                                                                           Β.Δ.Μακρυπούλιας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

H πρόσφατη ανάρτηση.

Ποιά ήταν η θρυλική Μ.Ο.Μ.Α;  Πατήσθε στο σύνδεσμο.

Δημοφιλείς αναρτήσεις.